رنگ

رنگها را معمولا براساس خواص آنها و ساختمان ماده اصلی (ساختمان شیمیایی مواد) طبقه بندی می‌کنند. روش دیگر طبقه بندی رنگها براساس روش مصرف آنها در رنگرزی می‌باشد. روش و تکنیک رنگرزی به ساختمان ، طبیعت الیاف یا شئ مورد رنگرزی بستگی دارد. به عبارت دیگر رنگرزی پشم و ابریشم و دیگر الیاف به دست آمده از حیوانات با رنگرزی پنبه و الیاف به دست آمده از گیاهان تفاوت دارد.

نقش ساختمان شیمیایی الیاف در تعیین رنگ مورد نیاز
در رنگرزی همیشه ساختمان شیمیایی الیاف تعیین کننده نوع رنگ مورد نیاز و تکنیک رنگرزی می‌باشد. به عنوان مثال الیاف حیوان مانند پشم و ابریشم از پروتئین تشکیل شده‌اند و دارای گروههای اسیدی و بازی می‌باشند. این گروهها نقاطی هستند که در آنها مولکول رنگ خود را به الیاف متصل می‌کند. پس برای رنگرزی این گونه الیاف باید از رنگهایی که دارای بنیان اسیدی و بازی هستند استفاده کرد.

پنبه یک کربوهیدرات می‌باشد و تنها محتوی پیوندهای خنثای اتری و گروههای هیدروکسیل است. در این نقاط پیوندهای هیدروژنی بین الیاف و رنگ ایجاد می‌شود. پس باید از رنگهای متناسب با خصوصیات الیاف پنبه‌ای استفاده کرد. متصل کردن رنگ به الیاف مصنوعی و سنتزی مانند پلی اولفین‌ها و هیدروکربنها که کاملا عاری از گروههای قطبی هستند، تکنیک و روش دیگری را می‌طلبد. بر اساس روش رنگرزی به صورت زیر دسته‌بندی می‌شود.

رنگهای مستقیم یا رنگهای جوهری
این دسته از رنگها دارای گروهها و عوامل قطبی مانند عوامل اسیدی و بازی هستند و با استفاده از این گروهها ، رنگ با الیاف ترکیب می‌شود. برای رنگرزی پارچه با اینگونه رنگها فقط کافی است که پارچه را در محلول آبی و داغ رنگ فرو ببریم. اسید پیکریک و ماریتوس زرد از جمله این رنگها هستند. هر دو رنگ ، اسیدی بوده و با گروههای آمینه الیاف پروتئینی ترکیب می‌شوند. نایلون نیز که یک پلی‌آمید است، با این رنگها قابل رنگرزی است.

رنگ دانه‌ای
این دسته از رنگها شامل ترکیباتی هستند که می‌توانند با برخی از اکسیدهای فلزی ترکیب شده و نمکهای نامحلول و رنگی که لاک نامیده می‌شوند، تشکیل دهند. روش رنگرزی با این رنگها از کهن‌ترین روشهای تثبیت رنگ روی الیاف بوده است. این رنگها بیشتر برای رنگرزی ابریشم و پنبه بکار می‌رود. در رنگرزی با رنگهای دانه‌ای پارچه یا الیاف ، رنگی به نظر می‌رسند. چون الیاف توسط لایه‌ای از رسوب رنگین پوشانده می‌شود. برای ایجاد دندانه روی رنگها معمولا از اکسیدهای آلومینیوم ، کروم و آهن استفاده می‌شود. آلیزارین نمونه‌ای از این رنگها می‌باشد.

رنگ خمیری
رنگ خمیری ماده‌ای است که در شکل کاهش یافته ، محلول در آب بوده و ممکن است بی‌رنگ هم باشد. در این حالت الیاف به این رنگ آغشته شده و پس از جذب رنگ توسط الیاف ، آنها را از خمره خارج کرده و در معرض هوا با یک ماده شیمیایی اکسید کننده قرار می‌دهند. در این مرحله رنگ اکسید شده و به صورت رنگین و نامحلول در می‌آید. رنگهای باستانی ایندیگو و تیریان از این جمله‌اند.

رنگ واکنشی
این رنگها که تحت عنوان رنگهای ظاهر شونده هم شناخته می‌شوند، در درون خود پارچه ، تشکیل شده و ظاهر می‌گردند. مثال مهمی از این گروه رنگها ، رنگهای آزو می‌باشند. رنگرزی با این رنگها به این صورت است که پارچه را در محلول قلیایی ترکیبی که باید رنگ در آن مشتق شود (فنل یا نفتول) فرو می‌بریم. سپس پارچه را در محلول سرد آمین دی ازت دار شده در داخل خود الیاف انجام شده و رنگ تشکیل می‌گردد. به رنگی که به این صورت حاصل می‌شود رنگ یخی نیز می‌گویند، زیرا برای پایداری و جلوگیری از تجزیه نمک دی آزونیوم دمای پائین ضرورت دارد.

رنگ پخش شونده
این دسته از رنگها در خود الیاف محلول هستند، اما در آب نامحلول می‌باشند. رنگهای پخش شونده در رنگرزی بسیاری از الیاف سنتزی بکار می‌روند. به این الیاف گاهی اوقات الیاف آبگریز نیز گفته می‌شود. معمولا ساختمان شیمیایی آنها فاقد گروههای قطبی است. روش رنگرزی به اینگونه است که رنگ به صورت پودر نرم در بعضی از ترکیبات آلی مناسب (معمولا ترکیبات فنل) حل می‌شود و در دما و فشار بالا در حمام‌های ویژه به الیاف منتقل می‌شود.

اهمیت تصفيه آب

اهمیت تصفيه آب

كيفيت آب‌هاي مورد نياز براي مصارف خاص به ندرت با ويژگي‌هاي طبيعي آن‌ها مطابقت دارد. آب آشاميدني با ويژگي‌هاي فيزيكي يا ظاهري آب كه بايستي سالم وتميز باشد به طور طبيعي به مقدار كافي در دسترس نمي‌باشد. اكثر منابع آب از نظر كيفيت شيميايي و بيولوژيكي براي شرب مناسب نيستند و قبل از مصرف احتياج به يك سري عمليات دارند. چنين عملياتي كه به منظور متناسب سازي آب براي مصرف خاصش صورت مي‌گيرد تصفيه ناميده مي‌شود. تصفيه يا پالايش آب از نظر پزشكي و بهداشت اهميت زيادي دارد.

با تکنولوژی های نوین تصفیه آب ، سالم تر و پر انرژی تر باشید .

تحقیقات علمی ثابت نموده که سلامتی و زندگی مان به کیفیت آب مورد استفاده مان بستگی کامل دارد. از اینرو می بایست در استفاده از آبی که در سیر زندگی خود در طبیعت به عنوان یک حلال خوب ، تمام موادی که به طور طبیعی در بافت های زمین یافت می شود (به آب سخت تبدیل می شود) و یا آلاینده های صنعتی ، کشاورزی و... را در خود حل نموده و به همراه دارد ؛ مراقبت نمود .

   فرآیند تصفیه آب به روش اسمز معکوس :

ذرات معلق و جامد ، بو و طعم نامطبوع و نیز مواد شیمیایی نظیر کلر و... پس از ورود آب به سیستم و عبور از مراحل اول ،دوم و سوم فیلتراسیون الیافی و کربنی (پیش تصفیه) حذف شده و پس از آن  آب به مراحل بعدی انتقال می یابد . در مرحله چهارم ، آب آماده شده ، تصفیه مولکولی شده و از طریق اسمز معکوس ( تصویر2) و با کمک فشار پمپ از لایه های بسیار ظریف غشاء نیمه تراوا با دقت یک ده هزارم (0/0001) میکرون عبور داده می شود ، سایر مولکولها به دلیل بزرگی قطر مولکولی (تصویر1) موفق به عبور از ”ممبران” نشده و لذا به فاضلاب(تصویر 2) انتقال می یابد. آب خالص نیز به مخزنی که از قبل برای استفاده روزانه آماده شده است ، هدایت می گردد.

   در مرحله پنجم؛ آب تصفیه شده عاری از هرگونه آلایندگی و همچنین نرم و سبک که حاوی املاح مورد نیاز بدن نیز می باشد، قبل از مصرف از طریق شیر مخصوص استیل که بر روی سینک (ظرفشویی) قابل نصب می باشد ، یکبار دیگر از فیلتر کربن نهایی عبور داده می شود. با اضافه نمودن مرحله UV ( اشعه ماوراء بنفش) برای جاهایی که احتمال آلودگی میکروبی نیز وجود دارد، آب خروجی گندزدایی شده و می توان آنرا با اطمینان خاطر مصرف نمود.

سیستم های تصفیه آب به عنوان یکی از مهمترین اختراعات بشری

حذف آلاینده ها ی احتمالی و مواد معلق در آب نظیر ؛ میکروبها ، باکتری ها ، فلزات سنگین ، پسماندها ، کلر ، بو و طعم نامطبوع ، رسوبات لوله ، ذرات گل و لای ،همچنین حذف سختی آب و تبدیل آن به آبی نرم و سبک از مزایای سیستم های تصفیه آب    می باشد.

اهداف:

مراقبت از سلامتی و بهبود سطح بهداشت

ارتقاء و بهبود بهره وری شغلی ، زندگی روزمره و ورزش

تغذیه سالم و لذت بخش با تهیه غذای سالم و بدون باکتری

تهیه آب نرم و سبک برای امور خانه داری ، اماکن تجاری و عمومی و مراقبت از وسایل الکتریکی دارای  مدار آب

تهیه آب با کیفیت برای  آکواریوم ها، حیوانات خانگی و گیاهان تزئینی خانگی

استاندارد سختی کل (بر حسب کربنات کلسیم):

 

حداکثر مقدار مطلوب : 150 میلی گرم در لیتر ، حداکثر مقدار مجاز: 500 میلی گرم در لیتر

 

منبع: استاندارد ملی ایران به شماره 1053 - ویژگی های آب آشامیدنی www.isiri.org/std/1053.htm

 

(آب سخت : آبی است که در آن هیدروکربنات کلسیم و منیزیم بیش از حد مجاز است و به طور عامیانه به آن گچ آب نیز می گویند.)

 

تصفیه آب

سيستم تيوب هاي ته نشين كننده براي تصفيه آب :

 

به دنبال حركت آب از سرچشمه به سمت تصفيه خانه آب، ممكن است به روش هاي مختلفي در بخش هاي گوناگون( بسته به كيفيت آب ورودي) تصفيه گردد. به طور مثال آب هاي زير زميني، اغلب به تصفيه كمتري نسبت به آب درياچه ، رودخانه و آبهاي روان نياز دارند.

 

مراحل تصفيه آب عبارتند از: 

 

   disinfection  گند زدايي

   coagulation/ flocculation  لخته سازي

sedimentation     ته نشيني  

Filtration     فيلتراسيون

 

 clear well   شفاف سازي يا تصفيه نهايي

   Storage  ذخيره سازي

 

 

در مرحله ته نشيني، Floc  شكل گرفته شده از مرحله قبل، به همراه جريان آب وارد محفظه مي گردد، به دليل سنگين تر بودن Floc  نسبت به آب، بواسطه جاذبه زمين در پايين محفظه، ته نشين مي شود و به صورت يك لايه لجن در زير آن در مي آيد.

يك روش اقتصادي جهت ارتقاء و بهبود عملكرد تصفيه خانه آب، استفاده ازTube Settlers  است كه زنجيره اي غير فلزي جهت جمع آوري لجن در حوض ته نشيني تصفيه خانه آب  مي باشد.

از جمله فوايد اقتصادي اين مدل، كاهش گنجايش لازم و كاهش ميزان ذرات جامد در بخش فيلتراسيون بوده كه عملكرد حوض ته نشيني و در نتيجه عملكرد تصفيه خانه را بهبود مي بخشد.

همچنين به دليل كاهش ميزان استفاده از منعقد كننده هاي شيميايي وكاهش نياز به  downstream filter backwash ، به طور قابل توجه، سـطحي كوچكـتر از حوض ته نشيـني مرسوم در تصفيه داشته و در نتيجه، زمان ته نشـيني كاهش مي يابد.

پكينگ ها از كانال هايي تشكيل شده است كه تحت زاويه 60 درجه كاملاًً به يكديگر متصل شده كه به سبب اين زاويه خاصيت ته نشيني و جمع آوري ذرات جامد داخل بستر ته نشين شده افزايش مي يابد.

شكل اين مدل به گونه اي طراحي شده است كه كمترين عدد رينولدز براي توليد جريان آرام ايجاد شود، تا سرعت ته نشيني ذرات جامد افزايش يابد.

جهت كاهش قيمت، ارتفاع اين مجموعه بايد حداقل ممكن باشد. شيارها مثلثي شكل((AV سبب كاهش plugging potential  مي گردد، چراكه سرعت مناسب براي جمع آوري ذرات جامد ايجاد شده ودرنتيجه، ذرات به صورت حجمي كوچك داخل تيوب به حالت متوالي و ممتد مي لغزند.

 

فوايد تيوب هاي ته نشين كننده:

۱-سرعت ۲تا۴ برابر بيشتر از سرعت نرمال حوض تصفيه بدون استفاده از تيوب ته نشين كننده   

۲-صرفه جويي در هزينه آب و برق به دليل كاهش نياز به فيلتراسيون backwash

  ۳- طراحي ابعاد كوچكتر با استفاده از تيوب هاي ته نشين كننده به دليل افزايش ظرفيت جريان

 _۴-افزايش جريان آب توليد شده از تصفيه خانه آب به واسطه اضافه شدن تيوب هاي ته نشين كننده

 ۵-افزايش ميزان جريان مجاز با استفاده از تيوب هاي ته نشين كننده به واسطه افزايش ظرفيت ته نشيني و سرعت جدايش ذرات جامد داخل حوض ته نشيني

 

مقايسه بين تيوب هاي ته نشين كننده وصفحات ته نشين كننده:

 

معمولاً، درهنگام ارتقاء تصفيه خانه، صفحات ته نشين كننده(Lamella Plates) با تيوب ته نشين كننده مقايسه مي شوند.

Lamella Plates ، به دليل مواد استفاده شده در ساختمان آنها بسيار گرانتر بوده و به جهت عريض بودن صفحات از لحاظ هيدروليكي نا پايدار مي باشد. درحاليكه تيوب هاي ته نشين كننده، با حذف جريان متقاطع و چرخشي حالت پايدار در جريان توليد نموده، همچنين در برابر خوردگي مقاوم و به دليل استفاده  از PVC در ساختار آن، سبك تر مي باشد. در نتيجه  پكينگ نسبت به Lamella Plates  ، 50 درصد بهره مالي داشته و متداول تر و اقتصادي تر مي باشد.

 

خصوصيات: 

تيوب هاي ته نشين كننده ، از جنس Rigid PVC، داراي خواص: مقاومت در برابر شعله Flame-resistant) )، خود خاموشي(self-extinguishing) ، مقاوم در برابر اشعه ما وراء بنفش خورشيد  (UV-protected) و خنثي در برابر عوامل طبيعي تشكيل دهنده آب و فاضلاب مي باشد.

ورق هاي PVC مورد استفاده بايد مطابق با استاندارد ASTM D1784:12454B باشند.

تيوب هاي ته نشين كننده براي آب قابل شرب توسط روش استاندارد NSF to ANSI/NSF Standard 61 تست مي شوند.

مطالب خواندنی شیمی

مطالب خواندنی شیمی

* جنس زغال و الماس هر دو از کربن است. این، به رفتار اتم‌های کربن بستگی دارد که به زغال تبدیل شوند یا الماس شوند. زمانی که می توان الماس بود، چرا زغال باشیم؟

* هر چه اتم‌ها بزرگ‌تر می شوند (شعاع اتمی که بیشتر می شود)، از دارایي‌های خود (یعنی الکترون‌ها) راحت‌تر می گذرند. برخلاف انسان‌ها که هر چه مسن‌تر می شوند به آن چه دارند، وابستگی بیش‌تر پیدا می کنند و بخشش کم‌تری از خود نشان می دهند.

* همیشه نباید برای رسیدن به کمال، چیزی را به دست آورد. گاه گذشتن از چیزهایی که داریم، راه کمال را پیش روی ما می گشاید. درست مانند سدیم که تا از آخرین الکترون لایه‌ی ظرفیتش نگذرد به آرایش الکترونی کامل دست نمی یابد.

* اکسیژن رفیق نابابی است. هم‌نشینی با او سرانجامی جز خاکستر و دود شدن در هوا ندارد.

*گرمای تشکیل ترکیب‌ها منفی است. یعنی عنصرها «با هم بودن» را بیش‌تر دوست دارند. پس چرا برخی از ما بر طبل جدایی می کوبیم؟

* اگر به واکنشی که در حال تعادل است، تغییری تحمیل شود، واکنش با این تغییر مبارزه می کند تا اثر آن را تا جای ممکن تعدیل کند.(اصل لوشاتلیه) افسوس که برخی از ما خیلی زود تسلیم محیط اطراف خود می شویم.

* می دانید چرا پیوند F–F با این که از Cl-Cl کوتاه‌تر است، سست‌تر است؟ اتم‌های فلوئور در دوستی با یکدیگر حدی را رعایت نمی کنند. خودمانی شدن زیاد هم می تواند مشکل ساز باشد.

منابع درسی آزمون ارشد شیمی

 منابع درسی آزمون ارشد شیمی

زبان عمومي:    1- گرامر  زبان عمومي كليه رشته‌هاي كارشناسي ارشد، تأليف وحيد عسگري، انتشارات: كانون فرهنگي آموزش.

2- لغت: 504 absolutely essntial words , TOFEL flash (vocabulary)      3- درك مطلب : TOFEL flash (Reading) ،-زبان انگليسي عمومي 2(درك مطلب)، انتشارات كانون فرهنگي آموزش

زبان تخصصي:

1- Scientific English for chemistry students Moghimi (Ph.D) and A. Mirjaie

2- واژه نامه شيمي ويرايش چهارم زير نظر دكتر علي پور جوادي 3- زبان تخصصي شيمي I و II دكتر حسن منصوري. دكتر عليرضا رضواني، دكتر ملك طاهر مقصودلو …) انتشارات دانشگاه امام حسين.

شيمي آلي:

منابع اصلي: 1- شيمي آلي- ولهارد- ويرايش دوم- ترجمه ميرمحمد صادقي (سه جلد). 2- نگرشي بر طيف‌سنجي- پاويا ترجمه برهمن موثق. 3- شيمي آلي- نوشته موريسون- بويد ويرايش ششم ترجمه سيدي- ياوري- ميرشكرايي (سه جلد). 4- شناسايي سيستماتيك تركيبات آلي- نوشته شراينر ترجمه مهران غياثي.

منابع جهت مطالعه بيشتر: 5- شيمي آلي- سولومونز- ويرايش ششم- ترجمه مجيد هروي (سه جلد). 6- شناسايي تركيبات آلي به روش طيف‌سنجي- نوشته سيلور اشتاين ترجمه ميرمحمد صادقي. 7- نام‌گذاري در شيمي آلي مركز نشر دانشگاهي 8-راهنمايي واكنش‌هاي شيمي آلي ترجمه عيسي ياوري، افسانه صدري  9- سنتز مواد آلي ترجمه دكتر علمدار آشناگر

شيمي معدني:

منابع اصلي: 1- شيمي معدني I: دكتر ملاردي – دكتر آقا بزرگ (سه جلد)  2- شيمي معدني I:دكتر حسين آقا بزرگ و دكتر حميدرضا آقا بزرگ. انتشارات جهاد دانشگاهي، دانشگاه تربيت معلم . 3- شيمي معدني II: دكتر آقا بزرگ، دكتر يوسفي انتشارات جهاد دانشگاهي، دانشگاه تربيت معلم. منابع اضافي جهت مطالعه بيشتر:

4- شيمي معدني ميسلر و تار (جلد I و II)

 5- Inorganic chemistry by Shriver 5- Inorganic chemistry by Purcell & Kotz

شيمي آلي- فلزي:

1- شيمي آلي فلزي دكتر عابديني- بقاعي. 2- شيمي آلي فلزي دكتر آذريان بقال.

 3- Organometallics, by Elschenborich, Salzer.

شيمي تجزيه:

منابع اصلي: 1- مباني شيمي تجزيه اسكوگ جلد 1 و 2، مركز نشر دانشگاهي . 2- اصول تجزيه دستگاهي اسكوگ- وست، جلد 1 و 2 مركز نشر دانشگاهي. 3 - الكتروشيمي تأليف دكتر جمشيد مفيدي انتشارات دانشگاه تهران.

منابع براي مطالعه بيشتر: 4- شيمي تجزيه كمي فريتس و شنك، جلد 1 و 2، انتشارات دانشگاه اصفهان . 5- شيمي تجزيه كمي هريس، جلد 1 و 2 مركز نشر صنعتي اصفهان. 6- آمار براي شيمي تجزيه، ترجمه گلابي، انتشارات دانشگاه تبريز. 7- روش‌‌هاي دستگاهي در تجزيه شيميايي يوئينگ- انتشارات دانشگاه شيراز. 8 - روش‌هاي كروماتوگرافي ترجمه سيد واقف حسين، جمشيد منظوري لشكر

شيمي فيزيك:

1- Levine. Phy. Chem. Latest, Ed. Mc. Grow- Hill. (19)

2- Atkins, P.W. Physical chemistry 4th ed.

3- Alberty, R.A. Phy. Chem. Latest Ed. John Willey.

4- Barrow. Phy. Chem. Latest Ed. Mc. Grow- Hill.

شيمي كوانتوم:

1- مباني شيمي كوانتوم- لواين- ترجمه انتشارات دانشگاه مشهد. 2- شيمي كوانتومي‌هانا- ترجمه دكتر علي‌اكبر صبوري.

مباني طيف‌سنجي مولكولي:

1- مباني طيف‌سنجي مولكولي نوشته Banwell ترجمه دكتر اسلامپور- دكتر حسن‌پور انتشارات آستان قدس. 2- مباني طيف‌سنجي مولكولي- هولاس- ترجمه دكتر اسلامپور- انتشارات دانشگاه تربيت معلم.

خوردگي فلزات:

1- Fontana, M,G, "Corrosion Engineering" McGraw Hill

2- ْUhlig, H.H, "Corrosion & corrosion Control "John wiley".

اصول تصفيه آب و پساب‌هاي صنعتي:

1- اصول تصفيه آب تأليف چالكش اميري. 2- شيمي و تصفيه فاضلاب تأليف شمس مصباح .

منابع تستي

1- جزوات كار در منزل كانون فرهنگي آموزش قلم‌چي كه در هر آزمون ارائه مي‌شود. 2- 650 تست شيمي معدني دكتر بديعي. 3- آمادگي براي كنكور كارشناسي ارشد شيمي فيزيك، عليرضا صلابت (500 تست). 4- آمادگي براي آزمون كارشناسي ارشد شيمي (شيمي تجزيه- شيمي فيزيك) دكتر علي معصومي. 5- مجموعه سوال‌هاي كارشناسي ارشد، شيمي آلي (1) و (2) و (3) شيمي فيزيك آلي، طيف‌سنجي و سنتز مواد آلي تأليف: محمدرضا يزادن‌بخش- مسعود گياهي، مهشيد نيك‌‌پور، انتشارات پردازش. 6- نگرشي نو بر شيمي آلي نوشته كاظم سعيدي و مهران غياثي انتشارات كرمان. 7- خلاصه مباحث اساسي كارشناسي ارشد شيمي معدني، دكتر يوسفي – مولايي- انتشا رات پردازش 8- درسنامه جامع شيمي تجزيه دكتر مجيد آروند، انتشارات پردازش 9- آمادگي براي كنكور كارشناسي ارشد شيمي فيزيك، مير اكبر ميرهاشمي ، انتشارات فارابي حكيم10- خلاصه مطالب درسي، نكات ويژه كنكوري، تست‌هاي طبقه‌بندي شده موضوعي كنكور كارشناسي ارشد همراه با پاسخ تشريحي- كنكور سراسري و دانشگاه آزاد اسلامي، عليرضا رضايي راد. انتشارات آزاده.  11- كتاب شيمي انتشارات دانش‌پژوهان نوين.

جلد اول: شيمي تجزيه

جلد دوم: شيمي آلي

جلد سوم: شيمي فيزيك و شيمي معدني

11- تست‌هاي كارشناسي ارشد شيمي معدني، دكتر يوسفي 12- 650 تست جامع  شيمي فيزيك كارشناسي ارشد، دكتر حسين ايلخاني، انتشارات: عين‌القضاة

 13- شيمي آلي: دكتر سازگار، انتشارات كانون فرهنگي آموزش.

ضرایب منابع درسی در کنکور ارشد

مجموعه شيمي

رشته‌هاي كارشناسي ارشد مورد قبول در زمينه شيمي  به دو شاخه محض و كاربردي تقسيم مي‌شوند كه ضمن آن مهندسي شيمي  را نيز شامل مي‌شود. البته شركت‎كنندگان با مدرك مهندسي شيمي  پس از قبولي بايد واحدهاي كمبود را با نظر و تشخيص گروه پذيرنده بدون احتساب واحد اخذ نمايند.

شاخه محض شامل گرايش‌هاي  شيمي آلي، شيمي معدني، شيمي تجزيه و شيمي فيزيك مي‌باشد.كليه پذيرفته‌شدگان گرايش‌هاي  ذكر شده در مقطع كارشناسي ارشد در ترم اول تحصيلي خود 3 تا 4 درس از دروس پيشرفته، شامل شيمي آلي پيشرفته، شيمي تجزيه پيشرفته،  شيمي فيزيك پيشرفته و شيمي معدني پيشرفته را گذرانده و از ترم دوم به بعد با توجه به گرايش مربوطه دروس اختصاصي خود را مي‌گذرانند. رشته شيمي در مقطع كارشناسي ارشد هم اكنون در اكثر مراكز دانشگاهي ارائه مي‌شود و تقريباً اكثر آنها داراي چهار گرايش شاخه محض مي‌باشند. شاخه كاربردي در تعداد از اين دانشگاه‌ها از قبيل دانشگاه تبريز، دانشگاه تهران، دانشگاه رازي كرمانشاه، دانشگاه سيستان و بلوچستان و … ارائه مي‌شود. دانشجويان و فارغ‌التحصيلان شيمي كاربردي، جهت شركت در آزمون كارشناسي ارشد در هر دو شاخه محض و كاربردي ملزم به مطالعه كليه دروس مقطع كارشناسي شيمي  محض مي‌باشند.

الف – دانشگاه‌هاي دولتي

در آزمون ورودي كارشناسي ارشد مجموعه شيمي با كد 1203 انتخاب مي‌شود. مواد امتحاني و ضرايب دروس  بر اساس گرايش در جدول زير آمده است.

جدول گرايش‌ها وضرايب رشته شيمي در كنكور سراسري

 

 

 

رديف	ضرايب دروس     گرايش	زبان عمومي و تخصصي	شيمي‌آلي	شيمي معدني	شيمي تجزيه	شيمي فيزيك	شيمي كاربردي
1	شيمي فيزيك	1	1	1	1	2	0
2	شيمي‌آلي	1	2	1	1	1	0
3	فيتو شيمي	1	2	1	1	1	0
4	شيمي معدني	1	1	2	1	1	0
5	شيمي تجزيه	1	1	1	2	1	0
6	شيمي كاربردي	1	1	1	1	1	2
7	علوم و تكنولوژي پليمر	2	2	0	2	2	0
8	نانوشيمي	1	1	1	1	1	1

شيمي آلي: شيمي آلي 1 و 2 و 3، جداسازي و شناسايي تركيبات آلي، كاربرد طيف سنجي در تركيبات آلي، شيمي فيزيك آلي

شيمي معدني : شيمي معدني 1 و 2، شيمي آلي فلزي

شيمي تجزيه : شيمي تجزيه 1 و 2، تجزيه دستگاهي

شيمي فيزيك : شيمي فيزيك 1 و 2، مباني طيف سنجي مولكولي، شيمي كوانتومي

شيمي كاربردي : اصول محاسبات شيمي صنعتي، شيمي صنعتي 1 و 2، خوردگي فلزات، اصول تصفيه آب و پساب‌هاي  صنعتي

كليه داوطلبان هر يك از گروه‌هاي  علوم انساني، علوم پايه، فني و مهندسي، كشاورزي و هنر به شرط شركت در آزمون گروه‌هاي  ذيربط و همچنين مجاز بودن به انتخاب رشته مي‌توانند رشته‌هاي تحصيلي دوره‌هاي شبانه (نوبت دوم) را نيز انتخاب كنند. مواد امتحاني و ضرايب دروس هريك از رشته‌هاي تحصيلي دوره‌هاي شبانه (نوبت دوم) همانند مواد امتحاني و ضرايب رشته مربوط در دوره روزانه است.

جدول گرايش‌ها وضرايب رشته شيمي در كانون

 

رديف	ضرايب دروس     گرايش	زبان عمومي و تخصصي	شيمي‌آلي	شيمي معدني	شيمي تجزيه	شيمي فيزيك	شيمي كاربردي
1	شيمي فيزيك	1	1	1	1	2	0
2	شيمي‌آلي	1	2	1	1	1	0
3	شيمي معدني	1	1	2	1	1	0
4	شيمي تجزيه	1	1	1	2	1	0
5	شيمي كاربردي	1	1	1	1	1	2

 

 

ظرفيت پذيرش دانشگاه‌هاي دولتي در دوره‌هاي روزانه و شبانه بر اساس هر گرايش براي ورودي‌هاي سال 85 در جدول زير آمده است.

 

رديف	گرايش	روزانه			شبانه
		تهران	شهرستان	كل	تهران	شهرستان	كل
1	شيمي فيزيك	55	133	188	20	44	64
2	شيمي آلي	80	192	272	27	105	132
3	شيمي معدني	46	103	149	15	64	79
4	شيمي تجزيه	57	193	250	25	79	104
5	شيمي كاربردي	18	18	36	19	16	35
6	فيتوشيمي	8	2	10	-	2	2
7	علوم و تكنولوژي پليمر	6	-	6	-	-	-
8	نانوشيمي	5	1	6	2	1	3

 

ب - دانشگاه آزاد اسلامي‌

داوطلبين مجموعه شيمي مجاز به انتخاب يكي از گرايش‌هاي زير مي‌باشند:

1- شيمي فيزيك 2- شيمي تجزيه 3- شيمي كاربردي 4-  شيمي آلي 5- شيمي معدني

 

مواد امتحاني	زبان انگليسي	شيمي آلي	شيمي فيزيك	شيمي معدني	شيمي تجزيه	شيمي كاربري
ضرايب	1	2	2	2	2	2

 

6- علوم دريايي و اقيانوس – شيمي دريا

 

مواد امتحاني	زبان انگليسي	شيمي آلي	شيمي عمومي	شيمي معدني	شيمي تجزيه (دستگاهي و كلاسيك)	كاربرد طيف سنجي در شيمي آلي
ضرايب	1	1	1	1	1	1

 

شيمي آلي (شيمي آلي 1، 2 و 3 ـ جداسازي و شناسايي تركيبات آلي و كاربرد طيف سنجي در شيمي آلي)

شيمي فيزيك (شيمي فيزيك 1 و 2)

شيمي معدني  (شيمي معدني 1 و 2)

شيمي تجزيه (شيمي تجزيه 1 و 2 و تجزيه دستگاهي)

شيمي كاربردي : (اصول محاسبات شيمي صنعتي ـ شيمي صنعتي 1 و 2)

دانشگاه‌هاي مورد پذيرش  اراك، اردبيل، اميديه، اهواز علوم تحقيقات، تبريز، تهران شمال، تهران علوم و تحقيقات، تهران مركزي، ساوه، شهرري، شهرضا، فيروز آباد، كرج، گچساران، مشهد، يزد، شاهرود، اردبيل، اميديه و رشت است كه واحدهاي دانشگاهي با توجه به امكانات خود يك يا برخي از از گرايش‌هاي اين رشته را ارائه مي‌نمايند.

تفکر در حل مسائل

سختی آب

آبی که در طبیعت وجود دارد تقریبا همیشه ناخالص می‌باشد. زیرا که اغلب دارای گچ ، آهک ، نمک طعام ، ترکیبات منیزیم ، آهن ، اکسیژن و ازت ، انیدرید کربنیک ، ترکیبات آلی و غیره است و مقدار این اجسام در آبهای مختلف متفاوت است در آب اجسام دیگری مانند گل و لای و غیره هستند که معلق می‌باشند و مقداری باکتری هم در آبها یافت می‌شود.

تعریف آب سخت

آب سخت ، آبی است که در آن هیدروکربنات کلسیم و منیزیم و گچ موجود باشد.

تغییرات سختی آب

بر حسب آنکه آب در موقع نفوذ در زمین از قشرهای آهکی و منیزیمی و گچی گذشته و یا نگذشته باشد سختی آب کم یا زیاد می‌شود. آبهای نواحی آهکی سختی زیادتری تا آبهای نواحی گرانیتی و یا شنی دارند. سختی آب در عرض سال هم ممکن است تغییر نماید. معمولا سختی آبها در فصل باران کم و در فصل خشکی زیاد می‌شود.

فوا ید آب سخت

آب سخت برای انسان مضر نیست بلکه مفید است و معمولا شکستگی استخوانهای آنهایی که آب سخت می‌آشامند زودتر بهبودی حاصل می‌کند و بیماری راشیتیست کمتر در این اشخاص دیده می‌شود.

مضرات آب سخت

·         آب سخت برای رختشویی و مصرف در کارخانجات مناسب نیست.

·         آب سخت موجب از دست دادن طعم و مزه خوب چایی و قهوه می‌شود.

·         پخته نشدن حبوبات با آب سخت

·         ضرر رساندن به جداره دیگهای بخار و ایجاد قشر آهکی بر روی جداره دیگ

·         خوب کف نکردن صابون و موجب افزایش مصرف صابون

·         مزاحمت در هنگام شستن دستها

رفع سختی آب

·         در تجارت تعداد زیادی مواد شیمیایی  برای رفع سختی آب به فروش می‌رسد که دارای کربنات سدیم هستند. این مواد را قبل از ورود آب در دیگها سختی آنرا می‌گیرند و یا در دیگ بر اثر افزودن این مواد آهک  و گچ را رسوب می‌دهند و دیگر این رسوب محکم به جدار دیگ نمی‌چسبد بطوری که می‌توان آنرا به آسانی پاک نمود.

·         یکی از اجسام گیرنده سختی آب تری ناتریم فسفات Na₃PO می‌باشد که با اسم آلبرت‌تری بکار می‌رود.

·         یون کلسیم موجود در آب بر اثر ناتریم فسفات تبدیل به "تری کلسیم فسفات"PO₄»₂Ca<₃ می‌گردد و رسوب می‌نماید.

·         بر اثر پختن بی‌کربنات کلسیم آب تبدیل به کربنات می‌شود و رسوب می‌نماید:

«Ca₃H»₂Ca→CO₃Ca + CO₂+H₂O

 

·         و بی کربنات کلسیم آب بر اثر کربنات سدیم هم گچ و هم بی‌کربنات کلسیم به کربنات کلسیم  تبدیل می‌شود و رسوب می‌گردد:

 

Ca₃H»₂Ca + CO₃Na₂ -----→ CO₃Ca + 2CO₃HNa

 

SO₄Ca + CO₃Na₂ ------> CO₃Ca + SO₄Na₂

اخیرا به مقدار زیاد از صمغ‌های مصنوعی که قادرند تعویض یون کنند برای رفع سختی آب استفاده می‌کنند. صمغ لواتیت در آلمان و آمبرلیت و دووکس در آمریکا استعمال می‌گردد.

د رجه سختی آب

درجه سختی آب را از روی مقدار کلسیم و منیزیم موجود در آن تعیین می‌کنند.
در آلمان اگر آبی ده میلی گرم CaO در یک لیتر داشته باشد می‌گویند درجه سختی آب یک است. در فرانسه اگر آبی در یک لیتر ده میلی گرم کربنات کلسیم یا همسنگ آن کربنات منیزیم داشته باشد می‌گویند که یک درجه سختی دارد. در انگلستان اگر آبی ده میلی گرم کربنات کلسیم و یا همسنگ آن کربنات منیزیم در 0.7 لیتر داشته باشد یک درجه سختی دارد.

برای تعیین سریع سختی آب کارخانه شیمیایی واقع در آلمان قرصهایی ساخته است. در یک لوله آزمایش مخصوص و مدرج آب مورد آزمایش را تا خط نشان لوله پر می‌‌نمایند و بوسیله معرفی که همراه بسته قرصهاست رنگ این آب را قرمز می‌کنند و آگاه آنقدر از این قرصها در آن می‌اندازند تا رنگ آب سبز گردد. شماره قرصهای ریخته شده در لوله آزمایش برابر درجه سختی آب می‌باشد. دقت این روش تا نیم درجه است.