ترجمه اطلس فیتز

اطلس فیتز یکی از منابع معتبر برای تمامی کارشناسان و بازرسان رنگ است که در این زمینه مشغول میباشند.این فایل که به زبان لاتین میباشد توسط مهندس سعید منصوری بازرس رنگ وعایق ترجمه شده است.

لینک دانلود...

دانلود اطلس فیتز

 

فاز های پارس جنوبی

پالایشگاه فاز 1 :
 
به منظور استخراج و بهره برداری از میدان گازی پارس جنوبی در هر فاز دو سکوی سرچاهی نصب شده است که هر کدام ظرفیت پذیرش 16 چاه را دارند که 6 عدد فعال است.
در فاز 1 روزانه 3/28 میلیون مترمکعب گاز از دو سکوی سرچاهی برداشت و عملیات جداسازی آب همراه گاز در سکو انجام می گیرد و گاز و میعانات گازی بصورت دو فازی به وسیله یک خط لوله زیردریایی 32 اینچ به فاصله 105 کیلومتر به خشکی منتقل میگردد.
روزانه 25 میلیون مترمکعب گاز تصفیه شده توسط یک خط لوله 56 اینچ وارد شبکه ی سراسری و 40 هزار بشکه میعانات گازی پس از عبور از دو واحد تثبیت میعانات گازی به مخازن ذخیره سازی جهت صادرات ارسال می گردد.
همچنینH2S در واحد شیرین سازی به واحدهای بازیافت گوگرد هدایت و روزانه 200 تن گوگرد به صورت دانه بندی شده تولید و توسط کامیون به انبار مکانیزه گوگرد منتقل می شود.
 
پالایشگاه فاز 2 و 3 :
 
عملیات توسعه فازهای 2 و 3 میدان گازی پارس جنوبی تاریخ 6/7/76 به شرکت توتال فرانسه واگذار گردید و در تیرماه 1383 بطور کامل به بهره برداری رسید.
روزانه 5/56 میلیون متر مکعب گاز از دو سکوی سرچاهی برداشت و بصورت سه فازی شامل گاز، میعانات گازی و آب به وسیله دو خط لوله زیردریایی 32 اینچ به فاصله 105 کیلومتر به خشکی منتقل می گردد.
روزانه 3/53 میلیون متر مکعب گاز تصفیه شده توسط یک خط لوله 56 اینچ وارد شبکه سراسری و 80 هزار بشکه میعانات گازی پس از عبور از دو واحد تثبیت میعانات گازی به مخازن ذخیره سازی جهت صادرات ارسال می شود.
همچنینH2S جدا شده در واحد شیرین سازی به واحدهای بازیافت گوگرد هدایت و روزانه 400 تن گوگرد به صورت دانه بندی شده تولید و توسط کامیون به انبار مکانیزه گوگرد منتقل می شود.
 
پالایشگاه فاز 4 و 5 :
 
عملیات توسعه فازهای 4 و 5 میدان گازی پارس جنوبی در مرداد ماه 1379 به کنسرسیومی متشکل از شرکت های انی، پتروپارس و نیکو واگذار گردید و در بهمن ماه 1383 به طور کامل به بهره برداری رسید.
در هر فاز 2 سکوی عملیاتی سر چاهی نصب شده است که در هر کدام پذیرش 12 حلقه چاه دارند. روزانه 5/56 میلیون مترمکعب گاز از مخزن برداشت و بصورت 3 فاز شامل گاز، میعانات گازی و آب به وسیله دو خط لوله زیردریایی 32 اینچ به فاصله 100 کیلومتر به خشکی منتقل می گردد.
 
پالایشگاه فاز 6 و 7 و 8 :
 
عملیات توسعه فازهای 6 و 7 و 8 میدان گازی پارس جنوبی- در بهمن ماه 1382 بصورت بیع متقابل توسط کنرسیومی متشکل از شرکت ایرانی پتروپارس، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، دو شرکت ژاپنی Toyo و JGC و شرکت Daelim از کره جنوبی آغاز و در مهرماه 1387 به بهره برداری کامل رسید.
طبق طراحی محصولات روزانه این پالایشگاه عبارتند از : 104 میلیون مترمکعب گاز ترش خشک، 170 هزار بشکه میعانات گازی و 5000 تن گاز مایع (پروپان و بوتان LPG).
 
پالایشگاه فاز 9 و 10 :
 
عملیات توسعه فازهای 9 و 10میدان گازی پارس جنوبی در عسلویه به کنرسیومی متشکل از شرکت های IOEC، OIEC، GS واگذار گردید و در شهریور سال 87 واحدهای تصفیه گاز در سرویس قرار گرفته و در اردیبهشت سال 88 با راه اندازی واحدهای فرایندی به طور کامل به بهره برداری رسید.
در هر فاز دو سکوی عملیاتی سرچاهی نصب شده است که هر کدام پذیرش 12 حلقه چاه دارند.
روزانه 5/56 میلیون مترمکعب گاز از مخزن برداشت و بصورت سه فازی شامل گاز،‌ میعانات گازی و آب به وسیله دو خط لوله زیردریایی 32 اینچ به فاصله 105 کیلومتر به خشکی منتقل می گردد.
 
طرح توسعه  فاز ١١:

طرح‌ توسعه‌ فاز 11 به‌ منظور تامین‌ گاز ترش‌ مورد نیاز واحدایران ال ان جی و استحصال میعانات گازی همراه گاز طراحی و اجرا خواهد شد.

 مشخصات‌ فنی‌ پروژه‌:
   - تولید گاز از میدان‌ پارس‌ جنوبی‌ به‌ میزان‌ 2000 میلیون‌ فوت‌ مکعب‌ استاندارد در روز
   - گاز ترش استحصالی جهت خوراک واحد LNG‌ به میزان 1900 میلیون‌ فوت‌ مکعب‌ استاندارد در روز
-    استحصال‌ میعانات‌ گازی‌ سنگین‌ به‌ میزان80‌ هزار بشکه‌ در روز
طرح‌ توسعه‌ این‌ فاز به‌ صورت‌ قرارداد بیع‌ متقابل‌ به شرکت چینی CNPC واگذار گردیده‌ است‌.
 
طرح توسعه فاز ١٢:

طرح‌ توسعه‌ فاز 12 به‌ منظور تولید روزانه‌ 3000 میلیون‌ فوت‌ مکعب‌ گاز از مخزن‌ طراحی‌ و اجرا خواهد شد.
 
 هدف‌ از توسعه‌ این‌ فاز عبارت‌ است‌ از:
 
    - تولید روزانه‌ 78 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز طبیعی‌ جهت‌ تزریق‌ به‌ خط‌  IGAT6 (خط‌ لوله‌ ششم‌ گاز کشور(
    - تولید روزانه‌ 110000 بشکه‌ میعانات‌ گازی‌ سنگین‌.
-     تولید روزانه‌ 600 تن‌ گوگرد دانه‌بندی‌ شده‌.
-     تولید 10 میلیون تن LNG در سال.

طرح توسعه فاز ١٣:

ظرفیت تولید از مخزن : دو میلیارد استاندارد فوت مکعب در روز.
 تاسیسات دریایی:
-     تعداد چاه: 38 حلقه
    - تعداد سکوهای دریائی: 4 سکو هر یک جهت تولید 500 میلیون استاندارد فوت مکعب در روز
 
 خطوط لوله دریایی:
   -  خطوط لوله اصلی :دو خط 32 اینچی انتقال گاز از سکوهای اصلی به پالایشگاه خشکی جمعاً بطول 260 کیلو متر بهمراه دو رشته خط 5/4 اینچ تزریق MEG
   -  خطوط لوله Infield : دو رشته خط 18 اینچی انتقال گاز از سکوهای اقماری به خروجی سکوهای اصلی ، جمعا" بطول 14 کیلومتر بهمراه دورشته خط لوله 5/4 اینچی تزریق MEG
 
 پالایشگاه خشکی:
در این پالایشگاه گاز بهمراه مایعات ورودی فرآورش گردیده و محصولات ذیل تولید می گردد:
 
    50 - میلیون استاندارد متر مکعب در روز گاز تصفیه شده.
   1/1-  میلیون تن در سال گاز مایع جهت صادرات.
    77-  هزار بشکه در روز میعانات گازی جهت صادرات.
   -  یک میلیون تن در سال گاز اتان جهت تامین خوراک پتروشیمی.
 
طرح توسعه فاز ١٤:

ظرفیت تولید از مخزن : دو میلیارد استاندارد فوت مکعب در روز.
 تاسیسات دریایی:

  - تعداد چاه: 44 حلقه
  -  تعداد سکوهای دریائی: 4 سکو هر یک جهت تولید 500 میلیون استاندارد فوت مکعب در روز
  
 خطوط لوله دریایی:

     خطوط لوله اصلی : دو خط 32 اینچی انتقال گاز از سکوهای اصلی به پالایشگاه خشکی جمعاً بطول 260 کیلو متر بهمراه دو رشته خط 5/4 اینچ تزریق MEG .
    خطوط لوله Infield : دو رشته خط 18 اینچی انتقال گاز از سکوهای اقماری به خروجی سکوهای اصلی ، جمعا" بطول 18 کیلومتر بهمراه دورشته خط لوله 5/4 اینچی تزریق MEG.
 پالایشگاه خشکی:
در این پالایشگاه گاز بهمراه مایعات ورودی فرآورش گردیده و محصولات ذیل تولید می گردد:
     50 - میلیون استاندارد متر مکعب در روز گاز تصفیه شده.
    1/1 - میلیون تن در سال گاز مایع جهت صادرات.
    77 - هزار بشکه در روز میعانات گازی جهت صادرات.
   -  یک میلیون تن در سال گاز اتان جهت تامین خوراک پتروشیمی.
 
طرح توسعه فازهای ١٥ و ١٦:

 هدف‌ از توسعه‌ این‌ فاز عبارت‌ است‌ از:
   -  تولید روزانه‌ 50 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز طبیعی‌
   -  تولید روزانه‌ 80 هزار بشکه‌ میعانات‌ گازی‌
   -  تولید سالیانه‌ 1.05 میلیون‌ تن‌ گاز مایع‌ "LPG" (پروپان و بوتان)
   -  تولید سالیانه‌ 1 میلیون‌ تن‌ اتان‌ به‌ منظور تامین‌ خوراک‌ واحدهای‌ پتروشیمی‌
   -  تولید روزانه‌ 400 تن‌ گوگرد
 
طرح توسعه فازهای ١٧ و ١٨:

توسعه‌ فازهای‌ 17 و 18 میدان‌ گازی‌ پارس‌ جنوبی‌ به‌ منظور تولید روزانه‌ 50 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز طبیعی‌، 80 هزار بشکه‌ میعانات‌ گازی‌ و  400 تن‌ گوگرد و تولید سالیانه‌ 1 میلیون‌ تن‌ اتان‌ و 1.05 میلیون‌ تن‌ گاز مایع‌ (پروپان‌ و بوتان‌)
"LPG"انجام‌ می‌شود.
تاسیسات‌ فرا ساحلی‌ این‌ طرح‌ در فاصله‌ 100 کیلومتری‌ از ساحل‌ عسلویه‌ احداث‌ می‌گردد. چهار سکوی‌ حفاری‌ تولیدی‌ شامل‌ 44 حلقه‌ چاه‌، دو رشته‌ خط‌ لوله‌ 32 اینچ‌ دریایی‌ انتقال‌ گاز، دو خط‌ لوله‌ 4 اینچ‌ انتقال‌ محلول‌ گلایکول‌، تاسیسات‌ دریایی‌ این‌ طرح‌ را شامل‌ می‌شود.
 
طرح توسعه فاز ١٩:

ظرفیت تولید از مخزن : دو میلیارد استاندارد فوت مکعب در روز.
 تاسیسات دریایی:
    -تعداد چاه: 21 حلقه( حفاری 15 حلقه چاه جدید + 6 حلقه چاه سکوی SPD2 فاز1(
    - تعداد سکوهای دریائی: 4سکو (2 سکوی اصلی+ 2 سکوی اقماری(
   -  سکوی موجود SPD2 فاز 1 به عنوان یکی از دو سکوی اقماری خواهد بود.
   -  خطوط لوله اصلی :دو خط 32 اینچی انتقال گاز از سکوهای اصلی به پالایشگاه خشکی جمعاً بطول 260 کیلو متر بهمراه دو رشته خط 5/4 اینچ تزریق MEG
   -  خطوط لوله Infield : دو رشته خط 18 اینچی پوشش دار (Cladded)انتقال گاز از سکوهای اقماری به ورودی سکوهای اصلی ، جمعا" بطول 12 کیلومتر .
 پالایشگاه خشکی:
در این پالایشگاه گاز بهمراه مایعات ورودی فرآورش گردیده و محصولات ذیل تولید می گردد:
    50 - میلیون استاندارد متر مکعب در روز گاز تصفیه شده.
    1/1 - میلیون تن در سال گاز مایع جهت صادرات.
    77-  هزار بشکه در روز میعانات گازی جهت صادرات.
  -    یک میلیون تن در سال گاز اتان جهت تامین خوراک پتروشیمی.
 محصولات جانبی:
     گوگرد (محصول جانبی فرآیند شیرین سازی گاز) 400 تن در روزجهت صادرات.
 
طرح توسعه فازهای  ٢٠ و ٢١:

طرح توسعه این فاز با به کارگیری پیمانکاران و سازندگان داخلی و به صورت EPCCS اجرا خواهد شد.
محل اجرای این فاز در خلیج فارس و سایت شماره 1 منطقه ویژه اقتصادی واقع در بندر عسلویه می باشد.
 
 هدف از توسعه این فاز عبارت است از:
   -تامین روزانه 50 میلیون متر مکعب گاز تصفیه شده برای مصارف داخلی
   - بازیافت سالیانه یک میلیون تن گاز اتان قابل مصرف در صنایع پتروشیمی
   - بازیافت سالیانه 1.05 میلیون تن گاز مایع مرغوب جهت صادرات
   - تولید روزانه 75000 بشکه میعانات گازی گوگردزدایی و تثبیت شده جهت صادرات
   - بازیافت روزانه 400 تن گوگرد جهت صادرات
 
طرح توسعه فازهای ٢٢ و ٢٣ و ٢٤:

 ظرفیت تولید از مخزن :
دو میلیارد استاندارد فوت مکعب در روز.
 تاسیسات دریایی:
  -تعداد چاه: 38 حلقه
  -تعداد سکوهای دریائی: 4 سکو هر یک جهت تولید 500 میلیون استاندارد فوت مکعب در روز
  -خطوط لوله دریایی:
  -خطوط لوله اصلی :دو خط 32 اینچی انتقال گاز از سکوهای اصلی به پالایشگاه خشکی جمعاً بطول 260 کیلو متر بهمراه دو رشته خط 5/4 اینچ تزریق MEG .
  -خطوط لوله Infield : دو رشته خط 18 و 20  اینچی انتقال گاز از سکوهای اقماری به خروجی سکوهای اصلی ، جمعا" بطول 14 کیلومتر بهمراه دورشته خط لوله 5/4 اینچی تزریق MEG.
 پالایشگاه خشکی:
در این پالایشگاه گاز بهمراه مایعات ورودی فرآورش گردیده و محصولات ذیل تولید می گردد:
   50 -میلیون استاندارد متر مکعب در روز گاز تصفیه شده.
   1/1-  میلیون تن در سال گاز مایع جهت صادرات.
   77-  هزار بشکه در روز میعانات گازی جهت صادرات.
  -  یک میلیون تن در سال گاز اتان جهت تامین خوراک پتروشیمی.

گاز خنده

دی نیتروژن مونوکسید   یا گاز خنده (N₂O) یکی از ترکیبات نیتروژن است که اولین بار در سال ۱۷۹۹ در دندانپزشکی استفاده شد. امروزه از آن در پزشکی برای القاء و ادامه بیهوشی‌مصرف می‌شود. این دارو همچنین بامقادیر مصرف کم به‌عنوان ضد درد  برای اعمال‌جراحی که در آنها به بیهوشی کامل بیمار نیاز نیست، مصرف می‌شود.

نیتروژن اکسید (N_۲O) گازی بی رنگ، بی بو و غیر قابل اشتعال است. N_۲O سمی نیست اما خنده آور است.

این گاز را می توان از حرارت دادن آمونیم نیترات تهیه کرد.

به گزارش شبکه ایران به نقل از رویترز، این گاز به عنوان اصلی ترین عامل نازک شدن لایه اوزون شناخته شده است.این در حالی است كه وقوع بسیاری از پدیده‌های طبیعی نظیر رعد و برق می‌تواند عامل مهمی در افزایش غلظت ازن موجود در جو زمین باشد. شاید برایتان پیش آمده باشد كه پس از وقوع رعد و برق ناگهان احساس كنید كه می‌توانید راحت‌تر نفس بكشید یا این كه احساس كنید هوایی سرشار از طراوت و پاكیزگی را استنشاق می‌كنید. علت این است كه وقوع رعد و برق موجب انتشار گاز ازن در جو زمین شده است و افزایش غلظت گاز ازن در جو زمین سبب طراوت و تازگی هوا می‌شود.

رنگ آمیزی مخازن پالایشگاهی

كاربرد پوشش ها در صنعت بطور فزاينده اي رو به گسترش مي باشد بطوريكه همه روزه مقالات متعددي در رابطه با كاربرد  پوشش ها ي جديد در بخش هاي مختلف منتشر مي شود. تعداد اين موارد بسيار طولاني بوده  و شامل استفاده رنگ ها در پل‌ها، تانك‌هاي آب ، بدنه اتومبيل‌ها و هواپيماها، ظرف پلاستيكي ،لوازم چوبي، بلوك‌هاي سيماني . سطوح سيمان كاري شده  ، بدنه كشتي‌ها، تجهيزات الكتريكي، ديواره‌هاي گچي، ظروف نگهداري غذا  وغيره مي باشد. اولين مرحله در فرمولاسيون يك پوشش پرسش اين سوال مي‌باشد: هدف پوشش دادن به چه منظور و قصدي مي‌باشد ؟ اين يك سوال كليدي مي‌باشد يك نوع پوشش خاص نمي‌تواند هم نرم و هم سخت باشد يا اينكه هم شفاف و هم مات باشد يك پوشش ممكن است مقاومت عالي در برابر خوردگي براي سازه هاي فلز داشته باشد( نظير آستري اتيل استات حاوي روي ) اما  ممكن است اگر بعنوان پوشش روي كشتي بكار رود زود خراب شود. در ابتدا بايستي هدف بكارگيري پوشش مشخص گردد. اصول اوليه مشخصي وجود دارد كه اگر رعايت شود منجر به توليد يك پوشش مؤثر مي‌گردد. اغلب پوششها شامل چهار جزء اصلي مي‌باشند كه عبارتند از رنگ پايه،رنگدانه‌،حلال‌ و مواد افزودني،با اين وجود بعضي از رنگ‌ها ممكن است كه تمام اين اجزاء را نداشته باشند . براي مثال نوعي پوشش اپوكسي (100% Solids Plural Spray epoxy) حلالي ندارد اين درحالي است كه در پوشش هاي  براق  كننده رنگ اتومبيل هيچ رنگدانه‌اي وجود ندارد معهذا براي يك فرمول نويس رنگ ، آنچيزي كه حائز اهميت مي‌باشد. فهميدن روابط  اين اجزاء پايه و آنكه هر كدام از اين اجزاء چه اثري بر روي يكديگر دارند مي‌باشد. در اين فصل ضمن معرفي اصول اوليه رنگ ها وپوشش هاي صنعتي اهميت اين پوشش ها در جلوگيري از تخريب زود هنگام تجهيزات نيروگاه هاي آبي خصوصاٌ تجهيزات غوطه ور در آب مورد بررسي قرار مي گيرد.

در اینجا قصد داریم مراحل رنگ آمیزی یک مخزن را همراه با تصویر تشریح کنیم:

ابتدا باید سطح مخزن آماده سازی گردد و تمام آلودگی های آن برداشته شود و مطابق دستورالعمل واستاندارد مربوطه تحویل بازرسان داده شود. پس از تایید سطح لایه های رنگ یکی یکی و طی فاصله های زمانی مشخص اعمال می گردد:

مخزن قبل از آماده سازی سطح:

آماده سازی سطح:

چون سطح مخزن بزرگ است و نمی توان در یک روز تمام سطح را آماده سازی و رنگ آمیزی نمود(زیرا اگر سطح آماده سازی شده را رنگ نزنند بدلیل عریان و بی حفاظ بودن بودن سریعا سطح شروع به زنگ زدن خواهد کرد)  آنرا به اندازه ای که می توانند در یک روز رنگ نمایند" آماده سازی کرده و همان قسمت را که آماده سازی کرده اند رنگ مینمایند و ادامه کار را در روز بعد انجام می دهند. البته رنگ با توجه به سیستم های تعریف شده اعمال می گردد در اینجا سیستم ۲ می باشد که شامل ۵ لایه رنگ است:

لایه اول(پرایمر):رنگ زینک اتیل سیلیکات می باشد که خاصیت ضد خوردگی دارد و بدلیل وجود فلز روی در این رنگ که موجب حفاظت از سطح فلز میگردد.ویک نوع حفاظت کاتدی بشمار می رود:

 ضخامت رنگ اعمالی: ۷۵ میکرون

...

ادامه نوشته

علت سوزش چشم موقع بریدن پیاز

علت سوزش و اشک ریزش چشم ها هنگام خرد کردن پیاز به علت وجود آنزیم آلیناز و آمینو اسید سولفوکساید موجود در سلول های پیاز می باشد. آمینو اسید سولفوکساید توسط آنزیم های پیاز به سولفینیک اسید H₂S₂O₄ تبدیل می شود، که بسیار ناپایدار بوده و فورا به گاز فرار SO₂ تبدیل می گردد. هنگامی که این گاز با آب درون چشم(اشک) H2O ترکیب می گردد تولید اسید سولفوریک ملایمی H₂SO₄ را می کند که باعث سوزش و اشک ریزش می شود. با افزایش تولید اشک بدن سعی می کند تا اسید سولفوریک را رقیق و از چشم ها بشوید.

برای کاهش اشک آوری پیاز:

1- قرار دادن پیاز به مدت نیم ساعت در یخچال قبل از پوست کندن آن: کاهش دما فعالیت آنزیمهای پیاز و انتشار گاز را کاهش میدهد.

2- پوست کندن پیاز در آب: بخش اعظم ماده اشک آور پیاز با آب شسته می‌شود

3- خیس کردن پیاز و دستان پیش از بریدن پیاز: بخشی از گاز تولید شده با رطوبت دستان شما و همچنین رطوبت پیاز، واکنش نشان داده و شدت سوزش چشم کمتر خواهد بود.

4- از چاقوی تیز برای بریدن و خرد کردن پیاز استفاده کنید تا سلول های کمتری در پیاز دچار پارگی شوند.

منبع :وبلاگ دبیران شیمی هشتگرد

كاربرد ازن در تصفيه آب آشاميدني

كاربرد ازن در تصفيه آب آشاميدني

يكي از اساسي ترين اهداف تصفيه آب گند زدائي يا ضد عفوني نمودن آب جهت مناسب نمودن براي شرب مي باشد. تاكنون براي گند زد ائي آب روشهاي مختلفي ارائه گرديده است كه مهمترين آنها كلرزني ، ازن زني و استفاده از دي اكسيد كلر ، برم ، يد ونيز اشعهUV  مي باشد.عمومي ترين روش گند زدائي در جهان كلر زني مي باشد كه از دلايل عمده استفاده از آن مي توان موثر بودن در غلظت پائين ، ارزان و در دسترس بودن ونيز داشتن باقيمانده در آب پس از عمل گند زدائي را نام برد. با توجه به تشكيل تركيبات آلي كلرينه و ساير تركيبات تري هالومتان در اثر گند زدايي با كلر كه عوارض نامطلوبي را براي مصرف كنندگان به همراه دارد استفاده از گند زدا هاي جديد روز به روز ابعاد وسيع تري مي يابد.ازن از جمله تركيباتي است كه با توجه به خواص ويژه خود ، نزديك به يك قرن است كه بعنوان گند زدا در آب آشاميدني توسط كشورهاي اروپايي مورد استفاده قرار گرفته است . اولين كار برد ازن در سال 1893 در كشور هلند و براي تصفيه خانه اي كه از آب رودخانه راين تغذيه مي نمود صورت پذيرفت . امروزه بيش از يك هزار تصفيه خانه آب از ازن بعنوان بخشي از تصفيه شيميائي استفاده مي كنند كه اغلب آنها در كشورهاي غربي بويژه فرانسه ، سوئيس و كانادا قرا دارند  بزرگترين تاسيسات گند زدائي با ازن در مناطق پاريس و مونترال بكار گرفته شده است . 

خواص فيزيكي وشيميائي ازن

ازن يكي از اشكال آلوتروپي اكسيژن بوده و گازي آبي رنگ با بوي تند وناپايدار مي باشد . اين تركيب يك اكسيد كننده قوي بوده و بسيار قوي تر از اسيد هيپوكلرو ( ماده موثر گند زدايي كلر در آب )  مي باشد. حلاليت ازن در آب 12 مرتبه كمتر از حلاليت كلر بوده و محلول آبي آن نيز ناپايدار مي باشد.با توجه به ناپايداري گاز ازن ، بايد در محل مصرف و نيز زمان مصرف توليد شود و نمي توان آنرا مثل كلر ذخيره نمود. با توجه به حوادث زيادي كه در خصوص تركيدن سيستم هاي ذخيره و نگهداري كلر بوقوع پيوسته است اين محدوديت لزوماً جزء معايب استفاده از گاز ازن محسوب نمي شود.  

خصوصيات بيوشيميائي ازن

 نقش ازن در تصفيه آب و پساب بعنوان يك عامل اكسيد كننده و يك تركيب ميكروب كش حائز اهميت بوده و در محيط آبي خصوصيات مشابهي با كلر دارد . از اينرو اين دو ماده بعنوان رقيب يكديگر و در مواردي مكمل يكديگر مطرح مي باشند. ازن داراي دو خاصيت بسيار مهم در ارتباط با محيط اطراف خود مي باشد

 قدرت گند زدائي بالا -1

خصوصيات ميكروب كشي ازن بيانگر پتانسيل بالاي اكسيد اسيون آن مي باشد. تحقيقات نشان مي دهد كه گند زدائي توسط ازن حاصل اثر مستقيم آن برباكتريها و تجزيه ديواره سلولي باكتريها مي باشد . كه از اين نظر با مكانيسم عمل كلر در فرايند گند زدائي متفاوت است.   با توجه به قدرت بالاي گند زدائي ازن در مقايسه با كلر (25 برابر ) و ساير گندزداها ، زمان كمتري جهت تكميل فرايند گند زدائي نياز مي باشد. بررسي ها همچنين بيانگر توانائي بيشتر ازن در از بين بردن ويروسها در مقايسه با كلر مي باشد.

2 - ازن به عنوان يك اكسيد كننده قوي

 ازن مصارف زيادي در تصفيه آب آشاميدني از قبيل كنترل طعم و بو كنترل رنگ و حذف آهن و منگنز علاوه بر گند زدائي دارد . قدرت اين اكسيد كننده در شفاف سازي منابع آب با كيفيت پائين مانند آبهاي بازيافتي مهم مي باشد. ازن مواد معدني زائد را بطور كامل اكسيد نموده و موجب ته نشيني و حذف آنها مي گردد. اهميت عمده ازن در قابليت شكستن تركيبات آلي همراه با آهن و منگنز مي باشد.ازن در برطرف نمودن تركيبات آلي مولد رنگ ، قوي و موثر نشان مي دهد بطوريكه بعنوان يك عامل جلا دهنده خوب براي فاضلاب و حذف كننده رنگ در آب شرب كا ربردهاي فراواني يافته است . ازن همچنين قادر است تركيبات فنوليك و ديگر تركيبات مولد طعم را در آب شرب از بين ببرد.  تحقيقات نشان داده است كه ازن مي تواند آفت كشهاي مالاتيون و پاراتيون را كه تركيباتي سرطان زا و خطرناك هستند به اسيد فسفريك ( بي خطر) تبديل نمايد.اخيراً در خصوص استفاده از ازن به منظور كنترل و حذف كدورت و مواد آلي در مقررات EPA  رهنمود هايي ارائه گرديده است . 

محصولات جانبي حاصل از گند زدائي با ازن

 در غياب يون برميد در آب ، محصولات جانبي حاصل از ازن زني شامل اسيد هايي با وزن ملكولي كم و غير هالوژن دار ، آلدهيدها، كتون ها و الكل ها مي باشند كه اين تركيبات اغلب توسط ميكرو ارگانيسم هاي موجود در آب قابل تجزيه بيولوژيكي مي باشند و معمولاً براي مصرف كنندگان بي خطر هستند . پيش ازن زني باعث تغيير شكل مواد آلي موجود در آب خام مي گردد ازن ، مواد آلي داراي زنجيره طولاني و با تعداد ملكول زياد را به مواد غير قابل تجزيه بيولوژيكي و نيز برخي تركيبات كوچكتر قابل تجزيه تبديل مي نمايد. اين امر بطور همزمان موجب افزايش اكسيژن محلول آب مي گردد و شرايط براي رشد باكتريها ي هوازي مهيا مي شود. در صورت استفاده از فيلترهاي كربن فعال گرانولي (GAC ) در بخش فيلتر اسيون ، مواد آلي بر روي منافذ و سطح كربن فعال گرانولي جذب مي شوند و لذا فيلتر بعنوان منبع تغذيه و رشد باكتريها ايفاي نقش مي نمايد . در اين صورت آبي كه از چنين فيلتر هايي عبور مي نمايد مواد آلي را در سطح فيلتر باقي گذاشته و از رشد باكتريها درآب پس از فيلتر جلوگيري بعمل مي آورد. 

تجربيات تعدادي از كشورها در استفاده از ازن

1-      كشورآمريكا

در سال 1940 نخستين واحد ازن زني به منظور از بين بردن طعم و بوي حاصل از مواد فنلي در آمريكا تاسيس گرديد . البته همواره از كلر زني نيز بصورت توامان استفاده مي گرديد تا در سيستم توزيع مقدار باقيمانده پايدار از گندزداها وجود داشته باشد.تحقيقات نشان داده كه استفاده از ازن قبل از كلرزني باعث كاهش توليد تري هالومتانها در حد كمتر از 1 ميكروگرم در ليتر مي باشد. با توجه به بالاتر بودن كيفيت آب منابع در دسترس در آمريكا نسبت به منابع آبي اغلب كشورهاي غربي ، استفاده از ازن در ايالات متحده كمتر مورد توجه قرار گرفته است لكن با افزايش آلودگي آبهاي سطحي و زير زميني در دهه 90 قوانين جديدي در راستاي بهبود كيفيت آب وضع شده كه از جمله آنها رويكرد بيشتر به استفاده از ازن در جهت افزايش كيفيت و قابليت اعتماد به آب شرب مصرفي مي باشد . از اين رو تعداد تصفيه خانه هاي داراي تاسيسات ازن زني دراين كشور بين سالهاي 90تا 94 از 20 به 60 عدد افزايش يافته است.

2-      كشوركانادا

اولين تاسيسات ازن زني در كانادا در سال 1956 نصب و راه اندازي شد. در اين كشور از ازن بعنوان گندازدا و نيز حذف كننده طعم و بو و كنترل كدورت استفاده گرديده است هرچند جهت حفظ مقادير باقيمانده گندزدا در شبكه سيستم كلر زني نيز بصورت همزمان بكار گرفته شده است . عمده كاربرد ازن در كانادا در حذف مشكلات طعم و بوهاي فصلي جهت كمك به امر گند زدايي بوده است.

3-      كشورفرانسه

در سال 1992 حدود700 تصفيه خانه در فرانسه با استفاده از سيستم ازن زني مشغول بكار بوده اند كه آب تمامي اين تصفيه خانه ها از آبهاي سطحي تامين مي شده است . هدف اصلي براي استفاده از ازن كنترل طعم  بو ، تخريب فنل ، حذف مواد آلي و غير فعال سازي ويروسها و از بين بردن باكتريها مي باشد . در تعدادي از تصفيه خانه ها از ازن براي حذف رنگ و آهن و منگنز استفاده مي شود و در اكثر تصفيه خانه ها گزارش شده كه ازن باعث افزايش راندمان حذف كدورت گرديده است.

4- كشورسوئيس

 در سوئيس 150تصفيه خانه بزرگ و كوچك از ازن زني براي از بين بردن باكتريها و ويروسها ، حذف طعم و بو ومواد آلي استفاده مي نمايند.

5-كشوراستراليا

در استراليا نيز تعداد 42 تصفيه خانه با سيستم ازن زني فعاليت دارند كه تعدادي بعنوان گند زداي مكمل كلر و تعدادي نيز بعنوان حذف كننده رنگ و مواد آلي بكار گرفته شده اند. 

هزينه ها

هزينه هاي مربوط به خريد و نصب تاسيسات ازن زني با توجه به ميزان ازن مورد نياز و دبي تصفيه خانه متفاوت است ولي بطور متوسط هزينه اي بالغ بر 500 تا 600 هزار دلار براي آن پيش بيني مي گردد.انرژي متوسط مورد نياز جهت توليد هر كيلو گرم ازن ، 15تا20 كيلو وات ساعت خواهد بود . اين در حاليست كه براي انجام مناسب گند زدائي با ازن ، دوز تعيين شده mg/lit 5/1-1  مي باشد تخمين زده مي شود كه در صورت تزريق mg/lit 1 ازن ، به ازاي هر يك هزار متر مكعب آب تصفيه شده يك دلار صرف گردد. 

مزايای استفاده  از پيش ازن زني در مقايسه با كلر :

1- كاهش مقادير رنگ ،طعم و بو به ميزان قابل توجه

2- افزايش راندامان فيلتر اسيون  ( حدود 50 در صد )

3-افزايش راندمان گند زدائي

4-كاهش زمان مورد نياز براي تشكيل فلوك و لخته سازي

5-كاهش مواد شيميائي مورد نياز براي فرايند انعقاد

6-كاهش تركيبات تري هالومتان  به ميزان قابل توجه ونيز ديگر تركيبات آلي كلر دار 

7-كاهش لجن حاصل از بك واش فيلتر 

نتيجه گيري

 به سختي مي توان تمام كاربردهاي ازن در آب آشاميدني را در اين مبحث كوتاه ارائه نمود . مهمترين موضوعي كه لازم است بخاطر داشته باشيم اينست كه با بكار گيري ازن در تصفيه آب آشاميدني مي توان بسياري از مشكلاتي كه توسط ديگر گند زداها و اكسيد كننده ها قابل رفع نيستند را برطرف نمود كه از جمله مي توان از اكسيد اسيون آلاينده هاي ميكرو ، تثبيت بيولوژيكي آب و ضد عفوني نام برد.درست مثل هر اكسيد كننده.

اندازه گیری سدیم

اندازه گیری سدیم :

اصول:

اندازه گیریم سدیم بر اساس اندازه گیری نشر حاصل از سدیم در طول طول موج 589نانو متر است.

مزاحمتها :

خطوط نشری حاصل از سایر فلز های قلیلیی توسط روش های زیر به حد اقل می رسد

1. کار و اندازه گیری در غلطت های پایین سدیم (در محدوده خطی سدیم)
2. اضلفه کردن مواد آزاد کننده شبیه لانتانیم و استرانسیم در غلظت ppm1000
3. استفاده از ماتریکس های مشابه نمونه در استانداردها
4. حذف آنیون های مزاحم
5. استفاده از روش افزایش استاندارد
6. استفاده از روش استاندارد داخلی

پتاسیم و کلسیم در اندازه گیری سدیم مزاحمت ایجاد می کنند، در صورتی که نسبت پتاسیم به سدیم 5:1 باشد و نسبت کلسیم به سدیم 1:10 باشد.

حداقل مقدار غلظت قابل اندازه گیری سدیم (حد تشخیص) ppb5 است.

گستره ی خطی اندازه گیری در مورد سدیم بر اساس دستگاه flame مدل jenway-php7 : 0.2 تا ppm10 خطی است.

روش کار :

ابتدا برای اندازه گیری سدیم استاندارد های 1-ppm10 را تهیه کرده و دستگاه  را با آن کالیبره می کنیم ، روش کالیبره کردن بدین صورت است که ابتدا با محلول بلنک صفر دستگاه را تنظیم کرده و سپس با بالا ترین غلظت استاندارد ، دستگاه را کالیبره می کنیم یعنی در محلول بلنک دستگاه باید عدد صفر را نشان دهد در غیر این صورت با دکمه بلنک عدد نمایش داده شده را روی صفر تنظیم می کنیم.

سپس استاندارد 10 را گذاشته و عدد نمایش داده شده را روی 10 ، با دکمه fine,coarse تنظیم میکنیم، البته باید توجه شود هر چه قدر در sensitivity پایین کار کنیم دقت کار بالا است.

نمونه را گذاشته و مقذار سدیم را مستقیما گذارش می کنیم.لازم به ذکر است دستگاه فلم عدد گزارش شده ، همان مقدار سدیم است. ونیاز به محاسبات ندارد.

نکات مهم:

1. در مورد غلظت های بالا ی ppm10 از نمودار کالیبراسیون استفاده می کنیم ولی سعی می کنیم در محدوده ی غلظت 1 تا ppm10باشد تا پدیده اشباع شدگی اتفاق نیافتد
2. تمام نمونه ها واستاندارد ها باید در ظرف پلاستیکی نگهداری شود.

پلاروگرافي

روش پلاروگرافي

تئوري

پلاروگرافي جزء يكي از روشهاي الكتروشيمي است كه در آنها با ايجاد پتانسيل بين يك الكترود شناساگر كوچك ( قابل پلاريزه ) و يك الكترود مرجع ( غيرقابل پلاريزه ) شدت جريان حاصله اندازه گيري مي شود .در حالتي كه الكترود شناساگر يك الكترود قطره اي جيوه (Dropping Mercury Electrod  ) باشد روش را پلاروگرافي و نمودار شدت جريان – پتانسيل حاصل را پلاروگرام مي گوييم . الكترود قطره اي جيوه شامل يك لوله مويين شيشه اي بوده كه  با مخزن جيوه ارتباط دارد و قطره هاي جيوه بر اثر نيروي گرانش با سرعتي ثابت از نوك لوله شيشه اي به داخل محلول مي چكد ، چنانچه لوله موئين شيشه اي كاملا" عمودي قرار داده شود سرعت چكيدن قطره جيوه ثابت خواهد بود .

يكي از عواملي كه موجب مي شود يك گونه آناليت بتواند در يك محلول جابجا شود انتقال جرم مي باشد . انتقال جرم به سه طريق امكان پذير است : 

۱-مهاجرت(migration)

۲- همرفت(Convection)                     

۳-نفوذ (Diffusion )

در روش پلاروگرافي سعي مي شود انتقال جرم از طريق جابجايي و جاذبه و دافعه الكتروستاتيك حذف شود زيرا پديده نفوذ تنها عاملي است كه با غلظت رابطه مستقيم دارد . بنابراين پديده جابجايي را با ثابت نگاه داشتن دما و ساكن نگاه داشتن محلول ميتوان حذف نمود ولي جاذبه و دافعه الكتروستاتيكي با افزايش يك الكتروليت بي اثر به مقدار زياد به محلول قابل حذف مي باشد اين الكتروليت ، الكتروليت حامل( (Supporting Electrolyte مي باشد . بنابراين در روش پلاروگرافي انتقال جرم فقط از طريق پديده نفوذ صورت مي گيرد .

در پلاروگرافي  i_d=i_l-i_R مي باشد كه طبق رابطه :

i_d : جريان نفوذ

وقتي پتانسيل كاتد (الكترود DME) به پتانسيل لازم براي كاهش يون مورد نظر برسد جريان به سرعت افزايش مي يابد در ابتداي الكتروليز در اطراف كاتد به سرعت كم مي شود و به علت اختلاف غلظت انتقال يونها از بقيه محلول به سطح كاتد فقط در اثر پديده نفوذ صورت مي گيرد كه به جريان مربوطه ، جريان نفوذ مي گويند .

i_l : جريان حد

با افزايش ولتاژ و پيشرفت عمل الكتروليز ، غلظت يونها در سطح الكترود به صفر مي رسد و جريان نفوذ متناسب با غلظت مي شود . در اين صورت كل شدت جرياني كه از دستگاه عبور مي كند جريان حد ناميده مي شود كه در اين ناحيه جريان ثابت و مستقل از پتانسيل اعمال شده مي باشد .

i_R : جريان باقيمانده

اگر پتانسيلي كه براي الكتروليز يك يون كاهش يافته بكار مي رود  به تدريج افزايش يابد تا به پتانسيل مطلوب براي تجزيه يون مورد نظر يرسد شدت جريان بسيار كم خواهد شد اين جريان را جريان باقي مانده مي گويند كه در اثر كاهش مقادير جزيي از ناخالصي در الكتروليت ايجاد مي شود .

در اين روش براي آناليز كمي از جريان نفوذ به دليل اينكه با غلظت ارتباط مستقيم دارد و از پتانسيل نيم موج ( پتانسيل مربوط به نصف جريان نفوذ ) براي آناليز کیفی استفاده مي شود .

آشنایی با سایت ثبت اختراع(http://www.freepatentsonline.com/)

سایت http://www.freepatentsonline.com/

یک سایت مفید برای تمامی دانشجویان شیمی به حساب می آید

اطلاعات کامل تر این سایت در قالب پی دی اف برای استفاده تمامی دانشجویان شیمی...

آموزش استفاده از سایت

تيتراسيون هاي عملی اسيد باز

تيتراسيون هاي اسيد باز (تيتراسيونهاي خنثي شدن)

برای تیتراسیون تعاریف مختلفی ارائه شده است در تعریف اولیه می توان گفت تیتراسیون عبارتست از برابر کردن یک محلول با محلول دیگر از نظر شیمیایی. در بیان دیگر که بر اساس خنثی شدن است به این صورت تعریف می شود که خنثی شدن یعنی از بین رفتن اثر بازها توسط اسیدها و بالعکس. با استفاده ازعمل خنثی شدن به شرط آنکه مولاریته محلول اسید یا باز معلوم باشد، مولاریته و غلظت محلول بازها یا اسیدهای مجهول را می توان به دست آورد. این عمل را تیتراسیون (اسید و قلیاسنجی) (تيتراسيون اسيد و باز) گویند که حتماً باید در مجاورت یک معرف صورت گیرد.

تمامي آزمايش هاي تيتراسيون از سه بخش اصلي تشكيل شده اند كه عبارتند از :

1) محلول مورد آزمايش (محلول تيتر شونده)

2) محلول استاندارد (محلول تيتر كننده)

3) معرف هاي شيميايي رنگين

 

با وجود اينكه اساس همه آزمايش هاي تيتراسيون از سه بخش اصلي تشكيل شده است ولي مي توان با تغييرات كمي كه در مراحل كار انجام مي دهيم آزمايش هاي تيتراسيون را به دو نوع كلي تقسيم بندي كرد كه عبارتند از:

1)    تيتراسيون نوع مستقيم

2)    تيتراسيون نوع برگشتي (معكوس)

كه مي توان از هر يك از اين دو نوع روش براي سنجش غلظت محلول ها و درصد خلوص مواد شيميايي استفاده كرد كه البته كاربرد تيتراسيون نوع مستقيم به دليل صرفه جويي در ميزان مواد مصرفي و راحتي كار با آن عمومي تر بوده ولي در شرايطي خاص لازم است كه از تيتراسيون برگشتي استفاده شود.

ادامه نوشته

اسپكتروفتومتر

اسپكتروفتومتر يا طيف سنج يك دستگاه آزمايشگاهي اوليه است كه جهت خواندن نتايج آزمايش هایی كه ، واكنش آنها از نوع End point هستند بكارمي رود .  اين دستگاه ميزان جذب ، يا عبور طول موجهای مشخصی از انرژی تابشی ( نور ) از يك محلول را اندازه گيری مي نمايد .

اساس كار اسپكتروفتومتر همانند بسياری از دستگاههای آزمايشگاهی ،  براندازه گيری ميزان نور جذب شده توسط يك محلول رنگی است  که طبق قانون بير -  لامبرت ميزان جذب نور ( OD ) متناسب با غلظت ماده حل شده در محلول است .

قانون بير- لامبرت زماني صادق است كه :

1 )  نور منتشر شده بر روي ماده مورد نظر تك رنگ باشد .

2 )  غلظت ماده حل شده بايد در محدوده خطي باشد .

اسپكتروفتومترهاي مرئي و فرابنفش رايجترين ، نوع آنها در مراكز تشخيصي و آزمايشگاهي هستند . اسپكتروفتومترها بر اساس تعداد پرتوهاي نوري كه به آشكارساز دستگاه مي رسد به دو نوع تك پرتويي و دوپرتويي تقسيم ميشوند . در نوع تك پرتويي يك جايگاه براي محلول و بلانک وجود دارد ، در دستگاههاي دو پرتويي دو جايگاه منظور شده است . پرتوتابش شده بطور خودكار مجزا شده ، و ازمحلول بلانك و نمونه همزمان عبور مي كند  اين دستگاهها بسيار حساس مي باشند .

قسمت هاي مختلف يك اسپكتروفتومتر شامل :

1 )   منبع نور  (Light Source)

2 )   تك رنگ ساز  ( Monochromator )

3 )   شكاف عبور يا متمركز كننده پرتو  ( Focusing Device )

4 )   كووت يا محل قرار دادن نمونه  ( Cuvet )

5 )   دتكتور يا آشكار ساز  ( Detector )

6 )  صفحه نمايشگر   ( Display device )

منبع نور  ( Light Source ) :

معمولاً از لامپهاي تنگستني كه توليد نور ،  با طول موج 990  -  300 نانومتر  مي نمايند ، استفاده مي شود .  براي توليد پرتوهاي فرابنفش غالباً از از لامپ هاي هيدروژني يا دوتريومي  ،  با طول موج 450  -  200 نانومتر استفاده مي شود  ؛ لامپ هاي دوتريومي معمولاً پايدارترند وطول عمر بيشتري دارند .

منو کروماتور یا تک رنگ ساز   ( Monochromator ) :

اين قسمت دستگاه ، نور مخلوط را به پرتوهاي تك رنگ تجزيه مي كند اين عمل در اسكپتوفتومتر معمولاً توسط منشور يا سيستم گريتينگ( Grating )   انجام مي گيرد .

شكاف عبور يا متمركز كننده پرتو   ( Focusing Device ):

تركيبي از عدسي ها و آئينه هاي كوچك مي باشد ، كه فقط به طيف رنگي ،  با طول موج مورد نظر اجازه عبور مي دهند .  هر قدر عرض شكاف نور كمتر باشد ،  كيفيت پرتوها بهتر خواهد بود . ميزان منوكروماتيك بودن نور تابيده شده به كووت بسيار مهم مي باشد كه با ( Spectral Band Width  ( SBW  یا پهناي باند طيف ،  برحسب نانومتر مشخص مي شود هرچقدر عدد SBW كوچكتر باشد كيفيت دستگاه بهتر خواهد بود كه بستگي به نوع گريتينگ و پهناي شكاف عبور نور دارد .  بهترين  SBW براي اسپكتروفتومتر هاي آزمايشگاهي  8 نانومتر و براي دستگاههاي تحقيقاتي 4  -  8/1 مي باشد .

كووت يا محل قرار دادن نمونه   ( Cuvet ) :

كووتها محفظه هاي شفافي هستند  كه محلول موردآزمايش  در آن ريخته شده و در جايگاه خاص خود كه در مسير نور تكرنگ تعبيه شده است قرار مي گيرد . كووتها با توجه به نوع مصرف ، جنس ، شكل و حجم متفاوتي دارند .  براي محلولهاي اسيدي و قليايي از كووتهاي مخصوص شيشه اي و براي طول موجهاي زير   320 نانومتر از لوله كوارتز يا پلاستيك استفاده مي شود .

دتكتور يا آشكار ساز  ( Detector ) :

دتكتور يا آشكار ساز انرژي نوراني ( عبور كرده از محلول را )  به انرژي الكتريكي تبديل و آن را تقويت مي كند .

آشكار سازها معمولاً به سه گروه تقسيم مي شوند :

1 )  فتوالكتريكي   2 )  فتوشيميايي     3 )  حرارتي

در اسپكتروفتومتر  از آشكار سازهاي فتوالكتريكي استفاده مي شود .

صفحه نمايشگر    ( Display device ):

داده هاي بدست آمده از يك آشكار ساز بوسيله يك دستگاه بازخواني ، مانند يك گالوانومتر يا اسلوسكپ نشان داده مي شود .  انواع مختلف نمايشگر در اشكال عقربه اي ، ديجيتالي و كامپيوتري در اسپكتروفتومترها وجود دارد .

منبع:    chemist-p.blogfa.com

تیتراسیون های پتانسیو متری

تیتراسیونهایی که با دستگاه پتانسیومتر انجام می گیرد ، تیتراسیونهای پتانسیومتری نام دارد . در تیتراسیونهای پتانسیومتری تغییرات پتانسیل الکترود شناساگر نسبت به الکترود مرجع ، به ازای افزایش حجمهای معینی از تیتر کننده ، سنجیده می شود . الکترود مرجع در تمام تیتراسیونها معمولاً یکی از الکترودهای مرجع آزمایشگاهی مانند الکترود کالومل اشباع یا نقره – نقره کلرید اشباع است . اما نوع الکترود شناساگر بستگی به نوع تیتراسیون دارد . برای مثال در تیتراسیونهای اسید – باز معمولاً از الکترود شیشه ، در تیتراسیونهای اکسایش – کاهش از الکترود پلاتین ، در تیتراسیونهای کمپلکسومتری از الکترود استخر کوچک جیوه و در تیتراسیونهای رسوبی از الکترود نقره استفاده می شود . اختلاف پتانسیل را می توان با یک پتانسیومتر معمولی یا pH متر سنجید . اما برای بدست آوردن نتیجه مطلوب ، بهتر است از pH متر استفاده شود .

روش انجام یک تیتراسیون پتانسیومتری :

وسایل تیتراسیون : دستگاه پتانسیومتر ،  الکترود مرجع : کالومل اشباع یا نقره – نقره کلرید اشباع ،  الکترود شناساگر : نوع الکترود شناساگر بستگی به واکنش تیتراسیون دارد ، همزن مغناطیسی و مگنت ، بورت 50 میلی لیتر ، بشر 200 میلی لیتر بلند و باریک ، پایه و گیره های لازم برای نصب الکترودها و بورت .

توجه : قبل از استفاده از هر دستگاه پتانسیومتر ، آشنایی با طرز کار آن امری ضروری است . جزئیات طرز کار هر دستگاه معمولاً در دفترچه راهنمای آن ذکر شده است . بهتر است آن را قبل از کار با دستگاه مطالعه کنید . سپس تیتراسیون را طبق مراحل زیر انجام دهید :

1)     چند دقیقه قبل از شروع تیتراسیون دستگاه را روشن کنید تا گرم شود . زمان لازم برای گرم شدن دستگاه بستگی به نوع دستگاه دارد .

2)     معمولاً برای تیتراسیونهای پتانسیومتری ، دستگاه پتانسیومتر و الکترودها نیاز به درجه بندی ندارند .

3)     بورت را بشویید ، سپس آن را از محلول تیتر کننده پر کرده و روی صفر تنظیم کنید .

4)     حجم لازم از محلول تیتر شونده را با پیست دقیق در بشر تیتراسیون بریزید و حجم آن را با آب مقطر به 100 میلی لیتر برسانید ( از درجه بندی تقریبی بشر استفاده شود . ) بهتر است برای تیتراسیون از بشرهای نوع بلند و باریک استفاده کنید .

5)     مگنت را بشویید و آن را به آرامی در بشر بیندازید .

6)     بشر تیتراسیون را روی همزن مغناطیسی قرار دهید و الکترودها را در آن بگذارید . انتهای الکترود دست کم 2 سانتیمتر با مگنت فاصله داشته باشد تا مگنت به هنگام چرخیدن ، با الکترود برخورد نکند.

7)     بورت را روی ظرف تیتراسیون سوار کنید .

8)     دستگاه پتانسیومتر را روی مد دلخواه pH یا mV قرار دهید . همزن را روشن کنید و پتانسیل یا pH اولیه محلول را بخوانید و یادداشت کنید .

9)     تیتراسیون را با افزایش حجمهای معینی از تیتر کننده و خواندن پتانسیل یا پی اچ ، ادمه دهید . تیتر کننده را در ابتدای تیتراسیون ، یعنی زمانی که از نقطه هم ارزی فاصله زیادی دارید ، به مقادیر زیاد بین 1 تا 2 میلی لیتر و در نزدیک نقطه هم ارزی ، یعنی از هنگامی که پتانسیل یا پی اچ رو به افزایش یا کاهش می گذارد تا زمانی که تقریباً ثابت شود ، به مقادیر بسیار کم در حدود 1/0 میلی لیتر اضافه کنید .

10)  پس از عبور از نقطه هم ارزی تیتراسیون را تا افزودن 10 میلی لیتر دیگر از تیتر کننده ادامه دهید . توجه : در صورتی که بتوانید تیتر کننده را در نزدیک نقطه هم ارزی به مقدار مساوی در دفعات مختلف ، به محلول اضافه کنید ، محاسبات راحتتر و منحنی بهتری بدست می آورید ، ولی این کار ضرورتی ندارد .

11)  پس از پایان هر تیتراسیون الکترودها را بشویید و در آب مقطر قرار دهید و دستگاه را خاموش کنید.

منبع:       chemist-p.blogfa.com

دستگاه نشر شعله ای

دستگاه نشر شعله ای

 

برای آشنایی با نحوه کار دستگاه بروی لینک زیر کلیک کنید:

نحوه کار نشر شعله ای  

دستگاه جذب اتمی

دستگاه جذب اتمی:

 

 

لامپ هالو کاتد:

 

برای آشنایی با نحوه کار دستگاه بروی لینک زیر کلیک کنید...

نحوه کار با دستگاه جذب اتمی

 

چند شماره از نشریه فنی- تخصصی شرکت ملی نفت ایران

چند شماره از نشریه فنی- تخصصی شرکت ملی نفت ایران که امیدوارم مفید باشد .

برای دانلود روی مطلب مورد نظر کلیک کنید ( فایل ها به صورت pdf می باشد )

شماره ٤٨ آذر ١٣٨٦
نگرشی بر ژئوشیمی هیدروكربن ها و ارزیابی سنگ مادر در حوزه خزر جنوبی بررسی كارایی بازدارنده های رسوب نمك های معدنی در عملیات تزریق آب كاربرد سی تی اسكن برای محاسبه خواص پتروفیزیكی و لیتولوژیكی بررسی روش های پایدارسازی در حل مسائل معكوس تعیین ژئوئید .... استفاده از سیستم هوش مصنوعی شبكه های عصبی برای شبیه سازی بررسی رسوب آسفالتین طی تزریق CO2 كاربرد نانوكامپوزیت ها در افزایش استحكام مته های الماسه وجود H2S در نفت و راه های زدودن آن رخدادهای داخلی و خارجی فراخوان مقاله سرمایه گذاری ١٠٧ میلیون دلاری ایتالیا برای اكتشاف در خلیج فارس

 

شماره ٤٧ آبان ١٣٨٦
بررسی آنالیز چاه آزمایی در مخازن شكافدار طبیعی كاربرد سی تی اسكن برای محاسبه خواص پتروفیزیكی و لیتولوژیكی بررسی روش های پایدارسازی درحل مساله معكوس تعیین ژئوئید شبیه سازی رفتار نمونه سازند شیل در واكنش با سیالات حفاری پایه آبی علت ترش شدگی مخازن گازی كربناته عمیق مدل سازی رسوب آسفالتین در اثر تزریق گاز یافتن ضرایب مدل نرخ نفوذ بورگوینه و یانگ با روش ... تصفیه آب با استفاده از فناوری نانو رخدادها فراخوان مقاله شركت او.ام.و بلوك نفتی دانان ایران را توسعه می دهد

 

شماره ٤٦ مهر ١٣٨٦ 
ماسه سنگهای زغالی؛ پيچيدگی ها و راه حل های ارزيابی اين گونه مخازن بررسی روش های پايدارسازی در حل مساله معكوس تعيين ژئوئيد تاثير كنترل كيفی افزودنی های ضد مهاجرت گاز در بهينه سازی طراحی دوغاب سيمان پليمرهای محلول در آب برای استفاده در ازدياد برداشت(EOR) بررسی خواص آندهای MMO شناخت مخازن گاز ميعانی پيش بينی ضريب ژول-تامسون برای گازهای طبيعی مقدماتی بر كار در محيط های حاوی گاز H2S رخدادها فراخوان مقاله فهرست برنامه های آموزشی تخصصی مركز مطالعات و پژوهشهای اكتشاف و توليد

 

شماره ٤٥ شهريور ١٣٨٦
سنگ شناسی سازند (زاكين) در شمال بندرعباس تخمين سرعت موج برشی به روش گرينبرگ كاربرد ايزوتوپ های پايدار در اكتشاف هيدروكربورها پليمرهای محلول در آب برای استفاده در ازدياد برداشت(EOR) شناخت مخازن گاز معيانی بررسی مراحل مختلف فرايند مديريت مخازن هيدروكربوری مديريت جامع مخزن در يك نگاه بررسی خواص نانو ذرات اكسيدتيتانيوم مورد استفاده در سنسورهای گازی رخدادها فراخوان مقاله شركت نفت و گاز مارون تحقق ٩/٩٩ برنامه توليد نفت

 

شماره ٤٤ مرداد ١٣٨٦
اهمیت شیل ها و کانی های رسی در مخازن نفتی آشنایی با تکنیک لرزه نگاری حین عملیات حفاری (SWD) مکانیسم روش غیرحرارتی Cold Production در تولید نفت سنگین مقدمه ای بر شکاف هیدرولیکی مدیریت ماسه ومعیارهای انتخاب روش بهینه رفتار با پدیده تولید ماسه پیش بینی عرضه نفت خام و گاز طبیعی در جهان بهینه سازی راندن متوالی مته های حفاری مطالعات خطر و قابلیت عملکرد سیستم (HAZOP) اخبار فراخوان مقاله تولید نفت و گاز کارون با پیش گرفتن از برنامه های تعیین شده

 

شماره ٤٣ تیر ١٣٨٦
نقش آب و هوای دیرینه بررسوب گذاری، دیاژنز و کیفیت مخازن کربناته میوسن تئوری موجک در مهندسی نفت آنالیز شبیه سازی گردش سیالات حفاری و مقایسه کاربردی آن در فیلد بررسی شبکه ای شدن آزمایشات شاخص بهره دهی مخازن آسماری کارون مدیریت ماسه ومعیارهای انتخاب روش بهینه رفتار با پدیده تولید ماسه حفاری به روش PID بحران نیروی کار متخصص و ماهر در بخش بالادستی صنعت نفت جهان انرژی های تجدیدپذیر اخبار فراخوان مقاله تلاش پژوهشگاه صنعت نفت در استفاده مجدد از آب های صنعتی و کاهش پساب

 

شماره ٤٢ خرداد ١٣٨٦
حوزه خاورمیانه در یک نگاه مدل سازی اندازه بردار شتاب ثقل در مناطق دریایی بهبود در کارایی حفاری تحکیم برجای ماسه ها بااستفاده از اکسیداسیون حرارت پایین بررسی روندهای دولومیتی، ددولومیتی و سیسیلس شدن و پراکندگی .... آنالیز شبیه سازی یکی از مخازن نفت سنگین شکافدار ایران مطالعه آزمایشگاهی تزریق پلیمر در محیط همگون بااستفاده از میکرومدل مدیریت فناوری در بالادستی نفت (پژوهش و تولید) تکنولوژی هوشمند میادین سیستم اطلاعات جغرافیایی ابزاری موثر برای مدیریت بحران در صنعت نفت اخبار داخلی اخبار خارجی افزایش چشمگیر در مقدار نفت درجای میدان آزادگان انجام بیش از ٧٢٠٠ مورد پایش حفاظت کاتدی در شرکت کارون

 

طیف سنج مرئی - ماوراء بنفش

 

معرفی سایتهای علمی معتبر جهان

معرفی سایتهای علمی معتبر جهان - Tuesday, December 29, 2009

سایتهای مفید در رابطه با رشته مهندسی شیمی

http://www.pafko.com/history/h_whatis.html

این سایت بسیار مفید به معرفی رشته مهندسی شیمی میپردازد . انواع گرایش های این رشته در این سایت توضیح داده می شوند و مراجعه کنندگان به این سایت می توانند مطالب جالب و مورد توجهی را در مورد این رشته از این سایت فراگیرند .

 

http://www.chembio.uoguelph.ca/serguei/brief.htm

در این سایت می توان مراحل حل یک مسئاله در رشته مهندسی شیمی را از طریق چارت ارائه شده آموخت . این سایت با کمک این چارت آموزشی گسترده در حل بسیاری از مسائل می تواند یاری رسان به مهندسین شیمی باشد .

 

http://www.chemexpo.com/

سایت OPD یک سایت مرجع برای تحقیقات و جستجو در مسائلی است که در رشته مهندسی شیمی امکان رخداد دارد . در قسمت جستجوی این سایت می توان با وارد کردن کلمه کلیدی مناسب به نتایج تحقیقات به عمل آمده در آن زمینه دست یافت ، این موتور جستجو دارای منابع اطلاعاتی گسترده ای است که امر جستجو را تسهیل می بخشد .

 

http://www.askache.com/

سایت ASK A CHE  یک سایت راهنما برای محققان و علاقمندان مهندسی شیمی می باشد . این سایت به مسائل مطرح درباره پالایش نفت ، عمل آوری گاز ، نرم افزار های مرتبط با مهندسی شیمی و ایمنی در سایت های صنعتی اشاره دارد و می توان اطلاعات گسترده و خوبی را در این موارد کسب کرد . همچنین دو موتور جستجو در این سایت جای داده شده اند تا بازدید کنندگان از سایت بتوانند با وارد کردن کلمات کلیدی مناسب به موضوع مورد نظر خود دسترسی پیدا کنند .

 

http://www.ornl.gov/sci/csd/CSD%20Organization/CSDorganization.html

این سایت به گروه  CSD تعلق دارد . این گرده محقق نتایج تحقیقات خود را در زمینه مهندسی شیمی در این سایت ارائه می کنند . موارد زیادی از نتایج تحقیقات این تیم در سایت آورده شده است و می توان با مراجعه کردن به سایت از آنها مطلع شد. علاوه بر این ، امکان جستجوی گسترده در سایت قرار داده شده است تا بتوان با استفاده از آن به تحقیقات مورد نظر دسترسی پیدا کرد .

 

http://www.chemicalonline.com

این سایت ارائه دهنده یک مجله تخصصی برای رشته مهندسی شیمی می باشد . با عضو شدن در این سایت می توان این ماه نامه را از طریق E-MAIL دریافت کرد . همچنین یک موتور جستجو در این سایت گنجانده شده است که می توان بوسیله آن اطلاعات مربوط به موضوع دلخواه کاربر در زمینه مهندسی شیمی را دریافت کرد .

 

http://www.wiley-vch.de/vch/software/ullmann/index.html

این سایت به انتشارات WILEY تعلق دارد که یکی از موفق ترین و مشهورترین ناشران کتاب های تخصصی رشته مهندسی شیمی محسوب می شود .  در این سایت امکان مشاهده کتاب های منتشر شده جدید ، لسیت کل کتب منتشر شده و همچنین چکیده کتب را مشاهده و مطالعه کرد . در ضمن امکان خرید کتب از طریق این سایت نیز با استفاده از کارت های اعتباری بین المللی میسر می باشد .

 

http://urila.tripod.com/Seawater.htm

در این سایت آموزشی اطلاعات و روش های بسیار مفیدی در مورد بالا بردن راندمان پمپ ها بیان شده است . با استفاده از آموزش ها و فرمول هایی که در این سایت مطرح شده است می توان راندمان پمپ هایی را که در مراحل طراحی و استفاده در صنایع می باشند را تا حد ممکن بالا برد .

 

http://www.geocities.com/che_comp/book/store.html

این سایت کتاب های چاپ شده جدید در زمینه مهندسی شیمی را به علاقمندان این رشته معرفی می کند و در صورت نیاز چکیده ای کتاب را در اختیار مراجعه کننده قرار می دهد . همچنین امکان جستجوی کتاب و مراجع تحقیقاتی در این سایت فراهم آمده تا کاربر بتواند مطلب مورد نظر خود را جستجو کند و در صورت وجود از آن استفاده نماید .

 

http://www.howstuffworks.com/oil-refining.htm

این سایت امکان اطلاع رسانی در مورد مطالب موجود در مهندسی شیمی را برای کاربرانی که به این سایت مراجعه می کنند فراهم می کند. مطالبی از قبیل پروسه پالایش نفت ، اعمالی که در پتروشیمی ها بر روی مواد اولیه برای رسیدن به محصول مورد نیاز انجام می شود و سایر عملیات انجام شده در این رشته را می توان در این سایت مشاهده کرد .

مقالات و مجلات شیمی در اینترنت

 در بخش اول در مورد پایگاههای عمومی علم شیمی مطالبی ذکر گردید. همانطور که اشاره شد هدف از ارائه این مطالب، اطلاع رسانی و  ایجاد امکان تبادل نظرات می باشد. جهت حفظ این هدف و در راستای تحقق آن، در ادامه به بررسی اجمالی پایگاههای پیشرفته تر خواهیم پرداخت:

در ابتدا مطلبی راجع به نشریات ادواری مرتبط با شیمی (Periodicates)

این نشریات در فواصل زمانی معین منتشر می شوند. ممکن است هفتگی باشند (Weekly) و یا دو هفته یکبار (Biweekly – Semimonthly)، ماهیانه (Monthly) و یا دو ماه یکبار (Bimonthly) و ... . بطور کلی طبق آمار موجود، %64.7 مجلات معتبر شیمی به زبان انگلیسی، %17.8 به زبان روسی، %5.2 به زبان ژاپنی، %4 به زبان آلمانی، %2 به زیان فرانسه، %1.1 به زیان لهستانی و %0.8 به زبان ایتالیایی هستند و بقیه یعنی %4.4 به سایر زبانها (از جمله فارسی) منتشر می گردند.

این مجلات ناشرین مختلفی داشته و مهمترین آنها شامل ACS (American Chemical Society)، RSC (Royal Society of Chemistry) و Elsevier می باشند. مهمترین مجلات منتشره توسط ACS شامل JACS (Journal of Chemical Society)، Chem. Rev. (Chemical Review)، JOC (Journal of Organic chemistry)، JIC (Journal of Inorganic Chemisyty)، JAC (Journal of Analytical Chemistry) و J. Chem. Edu. (Chemical Education) می باشد که همگی به زبان انگلیسی چاپ می گردند. سایت متعلق به این ناشر برجسته http://pubs.acs.org می باشد که با مرور آن اطلاعاتی راجع به آخرین شماره چاپ شده هریک از این مجلات بعلاوه امکان انواع جستجوها از جمله جستجوی موضوعی دریافت خواهید نمود. برخی مجلات در صورت جستجوی یک مقاله هدف، تنها چکیده مطلب را در اختیار شما قرار خواهند داد و برای دریافت مطلب بصورت کامل شما احتیاج خواهید یافت تا به عضویت سیستم در آیید که این امکان در حال حاضر تنها برای تعدادی از دانشگاه های کشور بصورت گروهی وجود دارد. در بخش جستجو، این امکان وجود دارد که درصورت داشتن آدرس کامل مقاله شامل اسم مجله، شماره، سال چاپ و شماره صفحه بطور مستقیم مقاله را پیدا کرد و مزیتی که در این مورد وجود دارد اینکه در صورت وجود مقالات مشابه در این زمینه، شما از این مساله آگاه خواهید شد. آخرین شماره چاپ شده هر مجله بهمراه آرشیو آن موجود بوده و محتوای هر شماره قابل دسترسی می باشد.

ناشر دیگر RSC است و مجلات مهم آن شامل  J. Chem. Soc. Dalton Transactions(شامل واکنشهای غیرآلی و ساختار مواد غیرآلی)، I&II J. Chem. Soc. Faraday Transactions (شامل مسائل شیمی فیزیکی)، J. Chem. Soc. Perkin Transactions (شامل واکنشهای آلی) و مجله مهم Chemical Communications می باشد.

پایگاه اطلاعاتی www.sciencedirect.com یکی از معتبرترین و پرکاربردترین مراجع برای جستجوهای علمی بشمار می رود که ناشری مثل Elsevier امکانات و خدمات خود را از طریق آن به کاربران ارائه می دهد. از مهمترین نشریاتی که می توان از این پایگاه در مورد آنها اطلاعات دریافت کرد، Journal of Organometalic Chemistry (شامل مقالات آلی فلزی)، Inorganica Chemica Acta (شیمی غیرآلی)، Journal of the Chromatography (روشهای جداسازی) و Journal of Synthetic Communication (سنتز جدیدترین مواد شیمیایی)، Tetrahedron و Tetrahedron Letters (جدیدترین مقالات شیمی آلی) می باشد.

چنانچه شما تنها نام یک ترکیب شیمیایی و یا ساختار آنرا در اختیار داشته و قصد خرید آنرا از تامین کنندگانی مانند Merck و یا Sigma-Aldrich دارید، می توانید با مراجعه به پایگاه www.organische-chemie.ch و یا www.organic-chemistry.org (به زبان آلمانی و انگلیسی) با یافتن MSDS، Registry Number و یا ACS Number آن، علاوه بر اطلاعاتی راجع به اینکه هر کمپانی با چه قیمتی این ماده را عرضه می کند تصمیم به انتخاب گرفته و از همین طریق مکاتباتی با کمپانی مقصد انجام داده و خرید خود را به ثبت برسانید. همچنین در این سایت، می توان اطلاعات جامعی در مورد مسائل روز شیمی آلی از جمله مهمترین واکنشها و دستاوردهای اخیر در این زمینه، مکانیسم واکنشهای شناخته شده، تاریخچه هر واکنش و ... بدست آورد. سرویسی که این پایگاه اخیراً به امکانات خود افزوده شامل یک نرم افزار تخصصی طراحی و رسم ساختارهای مولکولی می باشد. به این ترتیب که چنانچه ورودی ساختار شیمیایی یک مولکول باشد، نرم افزار اطلاعاتی راجع به این مولکول از جمله خصوصیات فیزیکی و شیمیایی (نقطه ذوب، نقطه جوش، درجه اشتعال، ضریب شکست، حلالیت، جرم مولی، دانسیته) و خواص تاکسیکولوژیکی ماده را در اختیار شما قرار می دهد.

ضمناً این پایگاه با انتشارات جان وایلی (Wiley VCH) لینک داشته و آخرین کتب مرتبط با شیمی چاپ شده توسط این انتشارات را در صفحه اول خود تبلیغ می نماید.

ISI

 

ISI چیست ؟

 (Institute for Scientific Information)

یکی از موسسات معتبر در عرصه جهانی می باشد و بدلیل دارا بودن استاندارهای بالای علمی و ارزیابی درحال حاضر درجایگاه نخست جهانی قرارگرفته است.

معیارهای ارزیابی و ارزش دهی این موسسه موردقبول تمامی مراکز پژوهشی و علمی دنیا بوده و نشریاتی که در این موسسه پذیرفته می شوند می بایست از فیلترهای زیادی بگذرند.

این موسسه مدعی است که با نگاهی کاملاً بی طرف و واقع بینانه نسبت به ارزیابی مقالات و مجلات و ژورنال های علمی و پژوهشی اقدام می کند اما شایعاتی مبنی برتمایز قایل شدن این موسسه بخصوص درمورد کشورهای جهان سوم نیز وجوددارد.

مجلات وژورنالهای که خواستار گرفتن این استاندارد علمی هستند می بایست از نظر فاکتورهای سنجشی این موسسه مانند: -ضریب تاثیر یاIF - شاخص فوریت(Immediacy Index) ونیمه عمر استناد مورد ارزیابی قرار می گیرند.

ادامه نوشته

دستگاه جذب اتمی

«اسپكتروفتومتري جذب اتمي Atomic Absorption»

Atomic Absorption از تركيب متدهاي جذب و نشر حاصل شده است (emission-Absorption) و روش دقيق و حساسي است. اسپكتروفتومتر جذب اتمي مقدار نور جذب شده  به وسيله اتمهاي تهييج  نشده موجود در شعله است كه با غلظت نمونه متناسب است. انرژي الكترون آخرين مدار هر اتمي با انرژي الكترون مدار آخر اتمهاي ديگر تفاوت دارد. پس با توجه به رابطه پلانك E=hγ  هر اتمي طول موج مخصوص دارد. كه بر اين اساس دستگاه AA ساخته مي شود. هر چه تغييرات جذب در اتم هاي مختلف به هم نزديكتر باشد دستگاه حساس تر مي شود.

با توجه ترازهاي مختلف انرژي براي اتمي (طول موجهاي مختلف) اولين تراز موردنظر است كه همان الكترون آخرين مدار است كه به اولين تراز تحريك برود. احتمال انجام انتقال بين تراز پايه و اولين تراز تحريكي از هم بيشتر است. براي هر عنصر طول موجهاي مختلفي است ولي يك طول موج حساس تر است. قسمت Atomizer همان شعله است. كه اتمها بصورت آزاد در حال پايه مي آيند. قانون بيرلامبرت فقط در محدوده خطي منحني ها صدق مي كند.

رابطه جذب و نشر بدين صورت بيان مي شود كه تمام مواد نور را در طول موجي جذب مي كنند كه منتشر مي كنند. بنابراين نور قابل جذب براي اتمهاي يك عنصر مثل cu بابستي وسيله ي اتمهاي آزاد همان عنصر كه به حالت تهييج شده هستند منتشر كردد.

نظير فيلم فتومتر: نمونه بصورت ذرات ريز وارد شعله مي شود. و با اين تفاوت كه يك لامپ بنام (هالوكاتد) قبل از شعله قرار گرفته است. جنس لامپ از شيشه است. كاتدهائي هستند كه از چند عنصر تشكيل شده اند.كاتد لامپ از جنس عنصر موردنظر و آند تنگستن مي باشد. گاز موجود در لامپ هليوم- نئون يا آرگون است. فشار داخل لامپ 1-2 ميلي متر جيوه و ولتاژ بكار رفته (1000-600 ولت) است. ابتدا گاز موجود در لامپ يونيزه شده و برخورد كاتيونهاي گاز به كاتد باعث خارج شدن اتمهاي آن عنصر مي گردد. برخورد اين اتمها به ذرات گاز، باعث تهييج  آنها شده و نور منتشر مي كنند كه اين نور بطرف شعله فرستاده مي شود شعله بايستي در جهت افقي عريض بوده و طول قسمت عمودي آن كم باشد درجه حرارت شعله مقدار بسيار كمي از اتمهاي موجود در شعله (حدود يك درصد) بحالت تهييج در مي آورد و 99 درصد اتمها بحالت تهييج نشده باقي مي ماند. نور منتشر شده از لامپ به وسيله ي اين 99 درصد جذب شده و باعث انتقال الكتروني در آنها مي شود، پس مقدار نور جذب شده متناسب با غلظت اتمهاي تهييج نشده موجود در شعله است كه به درجه حرارت شعله بستگي ندارد. از A.A براي كنترل محصولات در صنعت از نظر عناصر موجود و اندازه گيري يك فلز در مجاورت فلزات ديگر و مقادير كم مثل PPM يا trace استفاده مي شود. و حدود 65 عنصر را با اين روش مي توان اندازه گرفت.

براي تجزيه كمي: ابتدا صفر دستگاه را با آب تنظيم مي كنيم. و بعد منحني را برحسب استانداردهاي مختلف و درجات خوانده شده رسم مي كنيم. سپس نمونه مجهول را در دستگاه قرار داده و مي خوانيم قسمت هاي مختلف دستگاه در كاتد عنصر مورد نظر وجود دارد.

اجزاء و قسمتهاي مختلف دستگاه اتميک

1- لامپ: - منبع نور H.C.L. است. از كاتد همان عنصر مورداندازه گيري است. گاز نئون بهتر از ارگون است. كاتد توخالي است تا تجمع اتم هاي تحريك شده در آنجا بيشتر شود و شدت نور ايجاد شده بيشتر باشد. هر چه شدت نور بيشتر باشد( البته نه با يك رابطه مستقيم) جذب بيشتر مي شود. يعني سيگنال الكتريكي بزرگتر است و راحت اندازه گيري مي شود پس غلظتهاي كمتري هم اندازه گيري مي شود.

شدت نور هم با شدت جريان اعمال شده لامپ بيشتر مي شود. ولي نه با افزايش بيشتر از حد ماكزييم چون عامل خود جذبي self absorption داريم. اتمهاي Al تحريك نشده نور شستشو شده را جذب مي كنند. هر چه شدت جريان كمتر است حساسيت بيشتر است يعني تغييرات جذب نسبت C بيشتر است. افزايش شدت جريان بيشتر از حدمجاز باعث كاهش عمل لامپ مي شود. عناصري كه خواص فيزيكي مشابه داشته باشند و براي تحريك آنها انرژي نزديك بهم لازم باشد. و lهاي آنها هم روي هم نباشد براي تهيه لامپهاي Multielement بكار مي رود يكي از موثرترين لامپهاي چندعنصري مي باشد.سعي شده از يك منبع براي چند عنصر استفاده شود مثلا لامپ Xenon بعنوان منبع پيوسته بكار رفته است. (لامپ گزنون w 500) كه در اين صورت احتياج به منوكروماتورهاي دقيق داريم كه lها را بخوبي تفكيك كند.لامپ دوتريم كه مناسب 200-350nm است. طيف پيوسته مي دهد كه خطوط مختلف تفكيك نمي شوند.

2- Burner (استيلن- هوا):شعله خطی مناسب است .صحت و دقت جوابها به کار nubolizer بستگی دارد که قسمتی از burner  است . 85% محلول از دستگاه خارج مي شود. nubolizer   بايد قطعاتي با قطر يكسان و آئروسلهاي يكسان ايجاد كند بايد قطر ذرات كم و نزديك بهم باشد. چون اتفاقي كه در شعله براي قطعات مي افتد بستگي به جرم آنها دارد.

اگر nubolizer 1% از محلول را با قطر يكسان به شعله برساند بهتر است با 20% از محلول را با قطرهاي مختلف برساند. ml نمونه كه در دقيقه به شعله مي رسد uptake rate مي گويند. تا حد زيادي uptake باعث زياد شدن جذب مي شود بيشتر از آن يا تاثيري ندارد و يا باعث سردشدن شعله مي شود و سيگنال را كاهش مي دهد.

جابجايي پلاسميد (دقت گلوله اي شيشه اي) نيز باعث كاهش جذب مي شود. اين يك فاصله اپتيم دارد. اگر حلال مخلوط آبي و آلي باشد uptake افزايش مي يابد. ايجاد تعداد اتمهاي بيشتر در شعله به عواملي بستگي دارد: 1- دماي شعله 2- نشر شعله

دما به نوع سوخت اكسيدانت بستگی دارد. نسبت سوخت و اكسيدانت 1 به 1 است .

هوا – هيدروژن کمترين مزاحمت را براي طول موجهاي UV دارد چون T آن صفر است.

3- شکاف (Slit) :nm 0.2-0.5-1-2 كه هرچه شكاف بيشتر باشد حساسيت كمتر است.

4- منوكروماتور: منشور‚ مانع طيف شعله مي شود. براي مس 324.0 nm از نوع كوچك است

 

کار عملی اتميک

محلولي از سولفات مس به غلظت PPM 500 از يون مس تهيه كنيد. بعد غلظت هاي 0.3, 0.1, 0.9, 0.7, 0.5,  از يون مس تهيه كرده و سپس جذب انها را مي خوانيم. و منحني استانداردهاي غلظت را برحسب جذب رسم مي كنيم. و بعد با خواندن جذب مجهول غلظت مجهول را بدست مي آوريم.

 

 

 

 

منبع: وب شيمي www.WebShimi.ir

منابع درسی آزمون ارشد شیمی

 منابع درسی آزمون ارشد شیمی

زبان عمومي:    1- گرامر  زبان عمومي كليه رشته‌هاي كارشناسي ارشد، تأليف وحيد عسگري، انتشارات: كانون فرهنگي آموزش.

2- لغت: 504 absolutely essntial words , TOFEL flash (vocabulary)      3- درك مطلب : TOFEL flash (Reading) ،-زبان انگليسي عمومي 2(درك مطلب)، انتشارات كانون فرهنگي آموزش

زبان تخصصي:

1- Scientific English for chemistry students Moghimi (Ph.D) and A. Mirjaie

2- واژه نامه شيمي ويرايش چهارم زير نظر دكتر علي پور جوادي 3- زبان تخصصي شيمي I و II دكتر حسن منصوري. دكتر عليرضا رضواني، دكتر ملك طاهر مقصودلو …) انتشارات دانشگاه امام حسين.

شيمي آلي:

منابع اصلي: 1- شيمي آلي- ولهارد- ويرايش دوم- ترجمه ميرمحمد صادقي (سه جلد). 2- نگرشي بر طيف‌سنجي- پاويا ترجمه برهمن موثق. 3- شيمي آلي- نوشته موريسون- بويد ويرايش ششم ترجمه سيدي- ياوري- ميرشكرايي (سه جلد). 4- شناسايي سيستماتيك تركيبات آلي- نوشته شراينر ترجمه مهران غياثي.

منابع جهت مطالعه بيشتر: 5- شيمي آلي- سولومونز- ويرايش ششم- ترجمه مجيد هروي (سه جلد). 6- شناسايي تركيبات آلي به روش طيف‌سنجي- نوشته سيلور اشتاين ترجمه ميرمحمد صادقي. 7- نام‌گذاري در شيمي آلي مركز نشر دانشگاهي 8-راهنمايي واكنش‌هاي شيمي آلي ترجمه عيسي ياوري، افسانه صدري  9- سنتز مواد آلي ترجمه دكتر علمدار آشناگر

شيمي معدني:

منابع اصلي: 1- شيمي معدني I: دكتر ملاردي – دكتر آقا بزرگ (سه جلد)  2- شيمي معدني I:دكتر حسين آقا بزرگ و دكتر حميدرضا آقا بزرگ. انتشارات جهاد دانشگاهي، دانشگاه تربيت معلم . 3- شيمي معدني II: دكتر آقا بزرگ، دكتر يوسفي انتشارات جهاد دانشگاهي، دانشگاه تربيت معلم. منابع اضافي جهت مطالعه بيشتر:

4- شيمي معدني ميسلر و تار (جلد I و II)

 5- Inorganic chemistry by Shriver 5- Inorganic chemistry by Purcell & Kotz

شيمي آلي- فلزي:

1- شيمي آلي فلزي دكتر عابديني- بقاعي. 2- شيمي آلي فلزي دكتر آذريان بقال.

 3- Organometallics, by Elschenborich, Salzer.

شيمي تجزيه:

منابع اصلي: 1- مباني شيمي تجزيه اسكوگ جلد 1 و 2، مركز نشر دانشگاهي . 2- اصول تجزيه دستگاهي اسكوگ- وست، جلد 1 و 2 مركز نشر دانشگاهي. 3 - الكتروشيمي تأليف دكتر جمشيد مفيدي انتشارات دانشگاه تهران.

منابع براي مطالعه بيشتر: 4- شيمي تجزيه كمي فريتس و شنك، جلد 1 و 2، انتشارات دانشگاه اصفهان . 5- شيمي تجزيه كمي هريس، جلد 1 و 2 مركز نشر صنعتي اصفهان. 6- آمار براي شيمي تجزيه، ترجمه گلابي، انتشارات دانشگاه تبريز. 7- روش‌‌هاي دستگاهي در تجزيه شيميايي يوئينگ- انتشارات دانشگاه شيراز. 8 - روش‌هاي كروماتوگرافي ترجمه سيد واقف حسين، جمشيد منظوري لشكر

شيمي فيزيك:

1- Levine. Phy. Chem. Latest, Ed. Mc. Grow- Hill. (19)

2- Atkins, P.W. Physical chemistry 4th ed.

3- Alberty, R.A. Phy. Chem. Latest Ed. John Willey.

4- Barrow. Phy. Chem. Latest Ed. Mc. Grow- Hill.

شيمي كوانتوم:

1- مباني شيمي كوانتوم- لواين- ترجمه انتشارات دانشگاه مشهد. 2- شيمي كوانتومي‌هانا- ترجمه دكتر علي‌اكبر صبوري.

مباني طيف‌سنجي مولكولي:

1- مباني طيف‌سنجي مولكولي نوشته Banwell ترجمه دكتر اسلامپور- دكتر حسن‌پور انتشارات آستان قدس. 2- مباني طيف‌سنجي مولكولي- هولاس- ترجمه دكتر اسلامپور- انتشارات دانشگاه تربيت معلم.

خوردگي فلزات:

1- Fontana, M,G, "Corrosion Engineering" McGraw Hill

2- ْUhlig, H.H, "Corrosion & corrosion Control "John wiley".

اصول تصفيه آب و پساب‌هاي صنعتي:

1- اصول تصفيه آب تأليف چالكش اميري. 2- شيمي و تصفيه فاضلاب تأليف شمس مصباح .

منابع تستي

1- جزوات كار در منزل كانون فرهنگي آموزش قلم‌چي كه در هر آزمون ارائه مي‌شود. 2- 650 تست شيمي معدني دكتر بديعي. 3- آمادگي براي كنكور كارشناسي ارشد شيمي فيزيك، عليرضا صلابت (500 تست). 4- آمادگي براي آزمون كارشناسي ارشد شيمي (شيمي تجزيه- شيمي فيزيك) دكتر علي معصومي. 5- مجموعه سوال‌هاي كارشناسي ارشد، شيمي آلي (1) و (2) و (3) شيمي فيزيك آلي، طيف‌سنجي و سنتز مواد آلي تأليف: محمدرضا يزادن‌بخش- مسعود گياهي، مهشيد نيك‌‌پور، انتشارات پردازش. 6- نگرشي نو بر شيمي آلي نوشته كاظم سعيدي و مهران غياثي انتشارات كرمان. 7- خلاصه مباحث اساسي كارشناسي ارشد شيمي معدني، دكتر يوسفي – مولايي- انتشا رات پردازش 8- درسنامه جامع شيمي تجزيه دكتر مجيد آروند، انتشارات پردازش 9- آمادگي براي كنكور كارشناسي ارشد شيمي فيزيك، مير اكبر ميرهاشمي ، انتشارات فارابي حكيم10- خلاصه مطالب درسي، نكات ويژه كنكوري، تست‌هاي طبقه‌بندي شده موضوعي كنكور كارشناسي ارشد همراه با پاسخ تشريحي- كنكور سراسري و دانشگاه آزاد اسلامي، عليرضا رضايي راد. انتشارات آزاده.  11- كتاب شيمي انتشارات دانش‌پژوهان نوين.

جلد اول: شيمي تجزيه

جلد دوم: شيمي آلي

جلد سوم: شيمي فيزيك و شيمي معدني

11- تست‌هاي كارشناسي ارشد شيمي معدني، دكتر يوسفي 12- 650 تست جامع  شيمي فيزيك كارشناسي ارشد، دكتر حسين ايلخاني، انتشارات: عين‌القضاة

 13- شيمي آلي: دكتر سازگار، انتشارات كانون فرهنگي آموزش.

سختی آب

آبی که در طبیعت وجود دارد تقریبا همیشه ناخالص می‌باشد. زیرا که اغلب دارای گچ ، آهک ، نمک طعام ، ترکیبات منیزیم ، آهن ، اکسیژن و ازت ، انیدرید کربنیک ، ترکیبات آلی و غیره است و مقدار این اجسام در آبهای مختلف متفاوت است در آب اجسام دیگری مانند گل و لای و غیره هستند که معلق می‌باشند و مقداری باکتری هم در آبها یافت می‌شود.

تعریف آب سخت

آب سخت ، آبی است که در آن هیدروکربنات کلسیم و منیزیم و گچ موجود باشد.

تغییرات سختی آب

بر حسب آنکه آب در موقع نفوذ در زمین از قشرهای آهکی و منیزیمی و گچی گذشته و یا نگذشته باشد سختی آب کم یا زیاد می‌شود. آبهای نواحی آهکی سختی زیادتری تا آبهای نواحی گرانیتی و یا شنی دارند. سختی آب در عرض سال هم ممکن است تغییر نماید. معمولا سختی آبها در فصل باران کم و در فصل خشکی زیاد می‌شود.

فوا ید آب سخت

آب سخت برای انسان مضر نیست بلکه مفید است و معمولا شکستگی استخوانهای آنهایی که آب سخت می‌آشامند زودتر بهبودی حاصل می‌کند و بیماری راشیتیست کمتر در این اشخاص دیده می‌شود.

مضرات آب سخت

·         آب سخت برای رختشویی و مصرف در کارخانجات مناسب نیست.

·         آب سخت موجب از دست دادن طعم و مزه خوب چایی و قهوه می‌شود.

·         پخته نشدن حبوبات با آب سخت

·         ضرر رساندن به جداره دیگهای بخار و ایجاد قشر آهکی بر روی جداره دیگ

·         خوب کف نکردن صابون و موجب افزایش مصرف صابون

·         مزاحمت در هنگام شستن دستها

رفع سختی آب

·         در تجارت تعداد زیادی مواد شیمیایی  برای رفع سختی آب به فروش می‌رسد که دارای کربنات سدیم هستند. این مواد را قبل از ورود آب در دیگها سختی آنرا می‌گیرند و یا در دیگ بر اثر افزودن این مواد آهک  و گچ را رسوب می‌دهند و دیگر این رسوب محکم به جدار دیگ نمی‌چسبد بطوری که می‌توان آنرا به آسانی پاک نمود.

·         یکی از اجسام گیرنده سختی آب تری ناتریم فسفات Na₃PO می‌باشد که با اسم آلبرت‌تری بکار می‌رود.

·         یون کلسیم موجود در آب بر اثر ناتریم فسفات تبدیل به "تری کلسیم فسفات"PO₄»₂Ca<₃ می‌گردد و رسوب می‌نماید.

·         بر اثر پختن بی‌کربنات کلسیم آب تبدیل به کربنات می‌شود و رسوب می‌نماید:

«Ca₃H»₂Ca→CO₃Ca + CO₂+H₂O

 

·         و بی کربنات کلسیم آب بر اثر کربنات سدیم هم گچ و هم بی‌کربنات کلسیم به کربنات کلسیم  تبدیل می‌شود و رسوب می‌گردد:

 

Ca₃H»₂Ca + CO₃Na₂ -----→ CO₃Ca + 2CO₃HNa

 

SO₄Ca + CO₃Na₂ ------> CO₃Ca + SO₄Na₂

اخیرا به مقدار زیاد از صمغ‌های مصنوعی که قادرند تعویض یون کنند برای رفع سختی آب استفاده می‌کنند. صمغ لواتیت در آلمان و آمبرلیت و دووکس در آمریکا استعمال می‌گردد.

د رجه سختی آب

درجه سختی آب را از روی مقدار کلسیم و منیزیم موجود در آن تعیین می‌کنند.
در آلمان اگر آبی ده میلی گرم CaO در یک لیتر داشته باشد می‌گویند درجه سختی آب یک است. در فرانسه اگر آبی در یک لیتر ده میلی گرم کربنات کلسیم یا همسنگ آن کربنات منیزیم داشته باشد می‌گویند که یک درجه سختی دارد. در انگلستان اگر آبی ده میلی گرم کربنات کلسیم و یا همسنگ آن کربنات منیزیم در 0.7 لیتر داشته باشد یک درجه سختی دارد.

برای تعیین سریع سختی آب کارخانه شیمیایی واقع در آلمان قرصهایی ساخته است. در یک لوله آزمایش مخصوص و مدرج آب مورد آزمایش را تا خط نشان لوله پر می‌‌نمایند و بوسیله معرفی که همراه بسته قرصهاست رنگ این آب را قرمز می‌کنند و آگاه آنقدر از این قرصها در آن می‌اندازند تا رنگ آب سبز گردد. شماره قرصهای ریخته شده در لوله آزمایش برابر درجه سختی آب می‌باشد. دقت این روش تا نیم درجه است.

آشنایی با sience direct

sience direct یک سرویس اطلاعاتی الکترونیکی پیشرو می باشد که به وسیله آن به بیش از 1700 مجله علمی، فنی، پزشکی به صورت تمام متن(fulltext) دسترسی پیدا می کنید. به بیش از 59 میلیون چکیده مقالات علمی دسترسی پیدا می کنید. با مقالات بیش از 120 ناشر دیگر ارتباط  برقرار می کنید.دسترسی به مقالات آن طبق اشتراک دانشگاه از سال 1999 به بعد می باشد.

::جستجوی ساده (Basic)

ابتدا دکمه Search را انتخاب کنید.

سر برگ All Sources را برای انتخاب منابع جستجو انتخاب کنید.

سر برگ Basic را از سمت راست انتخاب کنید.

در هر یک از کادر های جستجو، کلمه جستجو را وارد کنید و اگر در هر کادر جستجو دو کلمه وارد کنید آن را به عنوان یک عبارت در نظر می گیرد. در جستجوی مقدماتی از منوی کشویی فیلد جستجو (Within ) فیلد مورد نظر خود را انتخاب کنید که عبارتند از:

·نویسندگان(authors)

· نام نشریه(Journal Name)

·عنوان(Title)

·کلید واژه ها(keywords)

·چکیده (Abstract)

·    مرجع(Reference)

·شابک(ISBN) یا ISSN

·موسسه یا سازمانی که نویسنده به آن وابسته است (Affiliation)

·تمام متن (Full Text) می باشد.

در روش جستجوی مقدماتی شما می توانید از عملگرهای AND، OR و AND NOT استفاده نمایید که در قسمت عملگر ها توضیح داده شده است.

می توانید منابع جستجوی خود را به مجلات، کتابها و پایگاههای چکیده محدود نمایید.

می توانید موضوع (subject) جستجوی خود را مشخص کنید به عنوان مثال "Medicine and Dentistry"را انتخاب کنید و اگر تمایل داشتید که در چند موضوع جستجوی شما انجام شود با استفاده از crtl+click انتخاب کنید.

می توانید جستجوی خود را از لحاظ زمانی محدود کنید که به عنوان مثال از سال 2003 تا به حال باشد.

سپس روی دکمه Search کلیک کنید.

 

::جستجوی پیشرفته(Advanced)

در جستجوی پیشرفته (Advanced) با استفاده از عملگر ها می توانید جستجوی خود را دقیقتر کنید.

ابتدا دکمه Search را انتخاب کنید.

سر برگ All Sources را برای انتخاب منابع جستجو انتخاب کنید.

سر برگ Advanced را از سمت راست انتخاب کنید.

کلمه های مورد نظر خود را با استفاده از عملگرها  در کادر جستجو وارد کنید.

می توانید منابع جستجوی خود را به مجلات، کتابها و پایگاههای چکیده محدود نمایید.

می توانید موضوع (subject) جستجوی خود را مشخص کنید به عنوان مثال "Medicine and Dentistry"را انتخاب کنید و اگر تمایل داشتید که در چند موضوع جستجوی شما انجام شود با استفاده از crtl+click انتخاب کنید.

می توانید جستجوی خود را از لحاظ زمانی محدود کنید که به عنوان مثال از سال 2003 تا به حال باشد.

سپس روی دکمه Search کلیک کنید.

آموزش تصویری نحوه اعتراض به نمرات در سیستم گلستان

آموزش تصویری نحوه اعتراض به نمرات در سیستم گلستان:

ویتامین b12

Vitamin B12

Vitamin B12

شايد پيچيده ترين ماده طبيعي كه تاكنون در آزمايشگاه توليد شده است ويتامين B12 باشد ( شكل 1). درسال  1972 "رابرت ب. وودوارد" و "آلبرت اشنموزر" اعلام كردند كه اين ويتامين را بطور كامل در آزمايشگاه تهيه كرده اند. اين موفقيت نتيجه همكاري 11ساله 100 شيميدان از 19 كشور جهان در دانشگاهاي هاروارد و زوريخ بود. گر چه اين روش آزمايشگاهي هرگز منبع قابل  استفاده اي براي تأمين ويتامين نبود، اما نقطه عطفي در تهيه مواد آلي به شمار مي آمد؛ چون در طي اين فعاليت علمي ، واكنشها، روشها و نظريات جديد ابداع شدند.

اوره، كه نخستين ماده طبيعي بود كه در آزمايشگاه تهيه شد، ساختار بسيار ساده تري دارد( شكل 2). در 1828 "فريدريش وهلر" آن را تصادفاً در آزمايشگاهش در برلين تهيه كرد. در آن زمان اوره را به عنوان يكي از انواع تركيبات آلي مي شناختند. "يان ياكوب برسيليوس" كه شيميدان سوئدي مشهوري بود، واژه "آلي" (Organic) را در حوالي 1807 تعريف كرد. اين عنوان به هر ماده اي كه ارگانيسم هاي (Organism) زنده – چه گياه و چه جانور- توليد كنند اطلاق مي شود؛ در مقابل آنها موادي هستند كه منشا غير زنده و معدني دارند، و مواد غيرآلي يا معدني ناميده شدند. در اوايل سده نوزدهم ، همه مواد شيميايي شناخته شده تا آن زمان را در يكي  از اين دو گروه ، طبقه بندي مي كردند. مواد معدني نظير عناصر رايج فلزي و تركيبات آنها كه در سنگهاي معدني يافت مي شدند، بسيار ساده تر از مواد آلي، نظير قند، نشاسته و چربي حيواني بودند. عقيده بر آن بود كه مواد آلي نوعي " نيروي حياتي " دارند كه از گياهان يا جانوران به يكديگرمنتقل مي شود. در نظريه حيات گرايي اين فرض اوليه حاكم بود كه برخلاف مواد معدني كه امكان تهيه آنها در آزمايشگاه وجود داشت، مواد آلي قابل تهيه درآزمايشگاه نبودند- دست كم از مواد معدني نمي شد آنها را توليد كرد.

در سال 1828 وهلر به خوبي دانسته بود كه اوره نوعي ماده آلي است. در واقع وجود اوره  در ادرار توجه خود وهلر را جلب كرده بود، و هنگامي كه وهلر دانشجوي پزشكي دردانشگاه هايد لبرگ بود آزمايشهايي را در زمينه توليد آن در سگها و حتي خودش انجام داد. فريدريش وهلر، در سال 1800 در روستاي اشرشايم در نزديكي فرانكفورت آلمان متولد شد. در فرانكفورت به دبيرستان رفت، اما در دوران دانش آموزي نبوغ چنداني از خود نشان نداد. همان طور كه خودش بعداً اذعان كرد، قسمت عمده اي از وقت خود را صرف انجام آزمايش در شيمي مي كرد، و فرصت كافي براي درس خواندن نداشت . در منزلشان اتاقش را به آزمايشگاهي تبديل كرده بود، و از اجاق زغالي آشپزخانه براي گرم كردن سنگهاي معدني و ديگر مواد شيميايي اش استفاده مي كرد.

پس از آن كه وهلر جوان از دبيرستان فارغ التحصيل شد، به دانشگاه ماربوگ را ه يافت، و به همان دليلي كه اهل خانه از دست او عاصي شده بودند، با صاحبخانه اش اختلاف پيدا كرد: چون در محل سكونتش زيادي آزمايش انجام مي داد! پس از يك سال تحصيل در ماربورگ خود را به هايدلبرگ انتقال داد، و تحت تأثير" لئوپولد گملين" كه در آن هنگام از شيميدانان مشهورآلمان بود قرار گرفت. گرچه وهلر با دانشنامه پزشكي از هايدلبرگ فارغ التحصيل شد، اما به توصيه گملين، كه خود زماني پزشك بود، طب عملي را كنار گذاشت و خود را وقف شيمي كرد.

وهلر با كمك گملين به استكهلم رفت تا زير نظر "برزليوس" به مطالعه و پژوهش بپردازد. گرچه فقط يك سال در آنجا ماند، اما او و برزليوس با يكديگر رفاقتي پيدا كردند كه تا آخر عمر ادامه يافت. وهلر براي مدت كوتاهي به هايدلبرگ بازگشت، و سپس در يكي از دانشكده هاي فني برلين به تدريس مشغول شد. گرچه مقام دانشگاهي مهمي نبود و در واقع در آن شهر بزرگ بيشتر به تدريس شبانه شباهت داشت، اما آزمايشگاهي در اختيارش بود كه كمال استفاده را از آن كرد. او نخستين كسي بود كه آلومينيم را در سال 1827 به حالت فلزي آزاد توليد كرد. البته روشي كه به كار برد عملي نبود، و حدود60 سال طول كشيد تا يك دانشجوي امريكايي، در دانشكده اوبرلين در اوهايو روشي را براي تهيه صنعتي آلومينيم با استفاده از جريان برق كشف كند.( اشاره آخر مطلب  را ببينيد).

در همين آزمايشگاه بود كه وهلر در سال 1828 آزمايشي انجام داد كه شهرتش را در تاريخ شيمي آلي تضمين كرد. او قصد داشت سيانات آمونيم خالص را، كه تصور مي شد فرمولش هماني باشد كه در (شكل 3 ) نشان داده شده است، از سيانات پتاسيم و سولفات آمونيم، كه دو نمك معدني معمولي بودند، تهيه كند. پس از آنكه دو نمك را در مجاورت يكديگر حرارت داد، محلولي را كه پيش بيني مي كرد در آن سيانات آمونيم باشد تبخير كرد. اما بلورهاي سفيد رنگي به دست آورد كه درست به اوره اي كه بارها ازادرار سگ و انسان جدا كرده بود شباهت داشتند! بي درنگ ثابت كرد كه اين بلورها واقعاً اوره هستند. وهلراين نتيجه را به عنوان :" واقعيتي شگفت آور كه بيانگر نمونه اي از توليد صناعي ماده اي آلي، و به اصطلاح جانوري، از مواد معدني است" توصيف كرد.

اين نتيجه" شگفت آور" جنبه ديگري هم داشت كه براي وهلر و نيز برزليوس، كه پس از مدت كوتاهي به كشف وهلر پي برده بود، اهميت داشت. سيانات آمونيم و اوره اي كه از آن توليد شده بود" ايزومر" يكديگر بودند ( مشتق ازمعادل يوناني به معني " پاره هاي يكسان")  اين واژه را برزليوس، براي توصيف تركيباتي كه از عناصر يكسان با نسبت هاي برابر تشكيل مي شدند وضع كرده بود. سيانات آمونيم و اوره هر دو حاوي يك اتم كربن، يك اتم اكسيژن، دو اتم نيتروژن و چهار اتم هيدروژن هستند. ظاهراً وهلر و برزليوس به جاي توجه  به تأثيري كه ممكن بود اين كشف بر نظريه حيات گرايي داشته باشد ، بيشتر بر اين جنبه تهيه اوره تأكيد داشتند.

اما كشف تصادفي وهلر سرآغازي بر زوال نظريه حيات گرايي بود كه مدتها مانع از پيشرفت شيمي تركيبات كربن مي شد. ديگر شيميدانان آن عصر خاطر نشان كردند كه گر چه سيانات پتاسيم و سولفات آمونيم را معمولاً غيرآلي مي دانستند، اما وهلر آنها را از موادي آلي نظير شاخ و خون جانوران تهيه كرده بود، نه از عناصر سازنده شان؛ بنابراين نمي شد نتيجه گرفت كه تهيه اوره به دست وهلر، نظريه حيات گرايي را از اعتبار ساقط مي كند. تنها وقتي "هرمان كولبه" در 1845 اسيد استيك را از عناصر تشكيل دهنده اش ( كربن، هيدروژن و اكسيژن) تهيه كرد، در آن موقع بود كه افراطيان بالاخره مرگ نظريه حيات گرايي را پذيرفتند. از آن پس تعريف شيمي آلي به " شيمي تركيبات كربن" ( تعريف پذيرفته شده امروزي ) تغيير يافت، چه اين تركيبات از منشا طبيعي باشند، چه از توليدات آزمايشگاهي

وهلر مي توانست بقيه عمرش را وقف شيمي آلي كند، اما اين كار را نكرد. علاقه اي كه از ابتدا به سنگهاي معدني داشت همچنان پا برجا بود و اكثر كارهاي بعدي اش به شيمي معدني مربوط مي شد. وهلر پس از ترك برلين در 1831، براي مدت كوتاهي در دانشكده فني ديگري در كاسل به كار مشغول شد، و سپس در1836 به هدف خود كه استادي در يكي از دانشگاههاي بزرگ آلمان يعني گوتينگن بود، دست يافت. وي در آنجا برخي از بهترين كارهاي پژوهشي خود را با همكاري دوستش "يوستوس لايبيگ" كه استاد دانشگاه گيسن بود ارائه داد.

وهلر كه وجودش در بخش شيمي گوتينگن بر اعتبار آن مي افزود، شيميداناني را از سرتاسر جهان به سوي آن جذب كرد. وي در گوتينگن به تدريس، تربيت شيميدانان پژوهشگر، نوشتن كتابهاي دانشگاهي و ويرايش مجلات پژوهشي شيمي ادامه داد، تا سرانجام در1882 در گذشت.

وهلر حدود 8000 دانشجو را در گوتينگن پرورش داد. از جمله اينها "رودلف فيتيگ" بود، كه بعدها استاد دانشگاه توبينگن شد، و "ايرارِمسن" از ايالات متحده زير نظر او به تحصيل پرداخت. رمسن بعد از تحصيل در توبينگن به ايالات متحده بازگشت و سطح علمي بخش شيمي دانشگاه جانزهاپكينز را تا به حد دانشگاههاي اروپايي ارتقا داد. اين بخش مركز عمده اي براي تربيت نسل هاي بعد شيميدانان در آمريكا شد .

گذشته از افتخارات بسياري كه نصيب وهلر شد، تهيه غير مترقبه تركيب ساده اي به نام اوره از طريق گرم كردن سيانات آمونيم در 27 سالگي به عنوان مهمترين موفقيتش جلوه گر مي شود و امروزه تقريباً در هر كتاب درسي شيمي آلي ذكري از آن به ميان مي آيد. تهيه يك تركيب آلي از تركيبي معدني نشانگر پايان نظريه حيات گرايي و سرآغازي بر پايه گذاري شيمي آلي برمبنايي معقول بود.

تاج ها و حفره های شیمیایی

جایزه شیمی نوبل سال 1987 مشتركاً به سه نفر اعطا شد: دو آمریكایی و یك فرانسوی. این سه نفر نماینده سه نسل متفاوت از شیمیدانان هستند: چارلز ج. پدرسن، فوق لیسانس شیمی را در سال 1927 از انستیتو تكنولوژی ماساچوست گرفت؛ دونالد ج. كرام، دكترای شیمی را در سال 1947 از هاروارد دریافت كرد؛ و ژان ماری لن، دكترای شیمی را در سال 1963 از دانشگاه استراسبورگ گرفت. پدر سن تصادفاً در دهه 1960 كشف بنیادینی كرد و دو نفر دیگر بعدها مبتكرانه كار او را در كاربردهای زیستی و آلی توسعه دادند. پدرسن  افتخار می كند كه پژوهشی كه جایزه نوبل را برایش به ارمغان آورد در اواخر عمر حرفه ای اش در دوپون انجام شد. پس از آن كه خبر انتخاب شدنش برای دریافت جایزه را به او دادند گفت: " معمولاً گفته می شود كه بهترین پژوهش دانشمندان تا قبل از رسیدن آنها به 35 سالگی انجام می شود. این پژوهش در نه سال آخر كار من در دوپون انجام  شد". وقتی پدرسن نتایج تحقیقاتش را منتشر كرد 63 ساله بود، و دو سال بعد بازنشسته شد.

كشف پدرسن از اینجا ناشی شد كه تصادفاً یكی از مواد شیمیایی كه ضمن آزمایش استفاده می كرد به ماده دیگری آلوده شد. پدرسن با مشاهده ظهور نامنتظره " یك محصول جانبی سفید، لیفی، و بلورین" و جدا سازی و بررسی آن، و سرانجام شناسایی ویژگی های عجیبش، این تصادف را به كشفی بسیار مهم تبدیل كرد. وی دریافت كه این ماده با نمك های غیر آلی نظیر كلرید سدیم و كلرید پتاسیم تركیب می شود، و آنها را به نحوی كه تا آن هنگام ممكن نبود در مایعات آلی محلول می كند.

پس از آنكه پدر سن تصادفاً این محصول جانبی را به دست آورد، توانست آن را به طور برنامه ریزی شده تهیه كند، و به دنبال آن مجموعه ای از تركیبات مشابه دیگر بوجود آورد. این تركیبات جدید اترهای حلقوی بودند، كه از لحاظ ساختاری هم خانواده دی اتیل اتر( داروی بیهوشی معروف ) هستند. اما به جای آنكه هر مولكول یك اتم اكسیژن داشته باشد، چندین اتم اكسیژن دارد، كه با دو یا چند اتم كربن در یك حلقه چند ضلعی از یكدیگر جدا شده اند. وقتی این اترهای حلقوی با نمكی غیر آلی تركیب شوند، كمپلكسی تشكیل می دهند كه در آن اتر حلقوی مانند تاجی كه دور سر قرارگیرد، به دور جزء فلزی نمك محكم  می شود. بنابراین پدرسن  این اترهای حلقوی جدید را " اترهای تاجی" نامید.

شكل 36-1 فرمول نخستین اتر تاجی را كه پدرسن كشف كرد در حال " تاجگذاری " یون فلزیM+ ( جزء مثبت نمك كه معمولاً یونNa+ یاK+ است) نشان می دهد. در این شكل تنها اتم های اكسیژن و كاتیون فلزی با حروف نمایش داده شده اند؛ هر راس شكل نمایانگر یك اتم كربن با یك یا دو اتم هیدروژن متصل به آن است. این شكل مبتنی بر تصویر سه بعدی بلور كمپلكس است كه با تابش پرتو ایكس به دست آمده . در شكل 36- 1 الف نمای فوقانی آن دیده می شود. شكل 36-1 ب نمایی از جلو و كمی از بالای كمپلكس است؛ در این نما شباهت مولكول به تاج واضح تر است.

اندازه حلقه، اندازه یون های فلزی، و تعداد اتم های اكسیژن در حلقه پلی اتر تعیین كننده پایداری كمپلكس اند.

گرچه تشكیل نخستین اتر تاجی تصادفی بود، اما پدرسن " ذهن مستعد" ی را كه برای تبدیل این تصادف به یك اكتشاف عمده لازم بود داشت. او در پژوهش هایش در دوپون سال ها توانایی انواع خاصی از مولكول های آلی را برای تركیب ( كیلیت) شدن با فلزات بررسی و از عوامل كیلیت كننده برای جدا نمودن مقادیر اندك فلزی كه بنزین و دیگر فرآورده های نفتی را آلوده می كنند استفاده كرده بود. وی عوامل ضد اكسید كننده، تثبیت كننده، و مهاركننده های متعددی را براساس كیلیت شدن فلزات با تركیبات آلی به نام خود ثبت كرده بود. بنابر این طبیعی بود كه توجهش بی درنگ به ویژگی های كمپلكس شوندگی اتر تاجی تازه تولیدش با فلزات معطوف شود، و به تهیه اترهای تاجی مصنوعی مشابه و مقایسه آنها با نمونه اول بپردازد.

واكنش پژوهشگران سراسر جهان در نخستین شرح منتشر شده پدرسن از اترهای تاجی ( در سال 1967) سریع و شورانگیز بود. ژان ماری لن فرانسوی كمپلكس های پدرسن را به سه بعد تعمیم داد ، و عناصری غیر از اكسیژن ( نظیر نیتروژن ) در حلقه ها داخل كرد. شكل سه بعدی مولكول های لن استحكام بیشتری به آنها می داد و باعث می شد دامنه مواد اولیه ای كه به آن متصل می شدند گسترش یابد. وی نام های جدیدی برای كمپلكس هایش وضع كرد، و این كمپلكس های سه بعدی را كریپتات ها، و مولكول های ایجاد كننده آنها را كریپتاندها نامید؛ او این نامها را از كلمه یونانی كریپتوس به معنای " پنهان" اقتباس كرد.

ادامه نوشته

اخبار جدید شیمی

اخبار جدید شیمی :

عنصر رادیواکتیو پلوتونیوم بیش از تصورات قبلی سرطانزا است.

تحقیقات جدید نشان می‌دهد عنصر رادیواکتیو پلوتونیوم ، بسیاز خطرناکتر از تصورات پیشین است. به گزارش سایت اینترنتی New Scientist (نیوساینتیست) ، گروهی از دانشمندان اعلام کردند راهیابی عنصر پلوتونیوم به بدن انسان تا 10 برابر بیش از تصورات قبلی ، خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد. محققان انگلیسی اعلام کردند تحقیقات جدید نشان می‌دهد، باید برای تعیین استاندارهای جهانی که حد خطرناک تماس با پرتوهای رادیواکتیو پلوتونیوم را تعیین می‌کنند، تجدید نظر کرد.

در شصت سال گذشته ، چندین هزار کیلوگرم عنصر پلوتونیم در پی آزمایشهای اتمی و همچنین نیروگاههای هسته‌ای سرتاسر جهان به محیط زیست راه یافته است. پیش از این تحقیقات انجام گرفته در اروپا و آمریکا نشان داده بود که حتی آن دسته از سلولهای بدن انسان که ظارهرا در تماس با پرتوهای پلوتونیم آسیب نمی بینند، در بلند مدت دچار ناپایداری ژنتیکی می‌شوند. به علاوه حتی سلولهایی که در معرض پرتوهای رادیواکتیو قرار نگرفته‌اند، در اثر مجاورت با سلولهای آسیب دیده دچار تغییرات می‌شوند و میزان جهشهای ژنتیکی در DNA نسلهای بعدی حاصل از افرادی که با پرتوهای پلوتونیم تماس داشته‌اند، افزایش پیدا می‌کند.

در این مطالعه ، محققان گروههای حفاظت در برابر پرتوهای رادیواکتیو ، در دولت انگلیس ، محققان صنعت هسته‌ای این کشور و دانشگاهها و گروههای حفاظت از محیط زیست حضور داشته‌اند. کارشناسان حاضر در مطالعه اخیر با تاکید بر این موضوع که میزان خطرات ورود حتی مقادیر جزئی از عنصر پلوتونیوم به بدن انسان ، بیش از تصورات قبلی است، اظهار داشتند که برای تعیین استانداردهای مربوط به حد خطرناک تماس با این عنصر ، باید دقت بیشتری شود

آرسنیک

آرسنیک

آرسنیک شبه فلزی، خاکستری- نقره ای یا زرد، بدون بو و مزه می باشد. ماده ای طبیعی است که به دو صورت معدنی و آلی وجود دارد. آرسنیک معدنی در آب، خاک و بستر سنگ یافت می شود و برای بدن سمی است.آرسنیک و ترکیبات آن در صنعت کاربرد زیادی دارد و در ساخت شیشه، چوب، حشره کش، علف کش، اجزاء الکترونیکی و آلیاژها استفاده می کنند. آرسنیک از راه تنفس، غذا، آب، خاک و پوست منتقل می شود.

سوزاندن مواد حاوی آرسنیک از قبیل چوب آرسنیک را در هوا منتشر می کند و هم چنین تنباکو و سیگار نیز حاوی مقدار ناچیز آرسنیک هستند.ماهی ها و غذاهای دریایی و مکمل های کلسیم که از صدف های دریایی ساخته می شود نیز حاوی مقدار زیادی آرسنیک می باشند، اما برای بدن سمی نیستند.

در نقاط مختلف دنیا جمعیتی که آب غنی از آرسنیک را می نوشند مخاطرات بهداشتی شدیدی مشاهده شده است. آب آشامیدنی از نظر آرسنیک تهدید جدی برای بهداشت عمومی است.

آرسنیک در آب آشامیدنی وجود دارد، استاندارد های آب آشامیدنی میزان آرسنیک را 50 قسمت در بیلیون مجاز می دانند و بهتر است آب آشامیدنی بیشتر از این میزان را مصرف نکنید. 

منابع آرسنیک

• آرسنیک ممکن است در آبی که از میان صخره های غنی از آرسنیک جریان دارد یافت شود.
• آرسنیک به طور وسیع در قشر خاک وجود دارد.
• آرسنیک از طریق حل شدن مواد و سنگ های معدنی وارد آب می شود و به ویژه در مناطقی که فرسایش خاک از صخره ها زیاد است در آب های زیرزمینی متراکم می گردد.
• در برخی مناطق فاضلاب های صنعتی باعث توزیع آرسنیک در آب می شوند.
• آرسنیک به طور تجاری در ساختن آلیاژ و مواد نگهدارنده چوب به کار می رود.
• احتراق سوخت های فسیلی منبعی از آرسنیک است که آلودگی را در هوا منتشر می کند.
• آرسنیک معدنی می تواند از راه های مختلف وارد محیط شود اما آرسنیت سه ظرفیتی[1] و ارسنات پنج ظرفیتی[2] در آب های طبیعی و همچنین در آب های آشامیدنی بیشتر یافت می شود.
• آرسنیک آلی به وفور در غذاهای دریایی یافت می شوند که خطرات آن برای سلامتی بسیار کمتر است و به سهولت توسط بدن دفع می شوند.

ادامه نوشته

آهک

آهک...

از نظر علمی ‌، آهک همان اکسید کلسیم است که از حرارت دادن شدید سنگ آهک (کربنات کلسیم طبیعی) بدست می‌آید.

نگاه اجمالی

آهک و گچ ، از جمله موادی هستند که کارآیی آنها از دوران باستان ، توسط بشر شناخته شده است و از آنها در ساختن انواع بناها ، استفاده می‌شد. موادی مانند آهک ، ساروج و سیمان برای اتصال محکمتر قطعات سنگ و یا چوب بکار گرفته می‌شد.
مفاهیم آهک مرده و آب آهک
هرگاه بر روی اکسید کلسیم (آهک زنده) ، آب ریخته شود، بر اثر واکنش با آب ، گرما ایجاد می‌کند که موجب بخار شدن قسمتی از آب می‌شود. در این عمل ، آهک بر اثر جذب آب ، متورم شده ، سپس به‌صورت گرد سفیدی در می‌آید که اصطلاحا «آهک مرده» نامیده می‌شود، (زیرا در تماس با آب ، دیگر واکنشی از خود نشان نمی‌دهد) و این عمل را شکفته شدن آهک نیز می‌گویند.
هر گاه مقداری آب به آهک مرده اضافه شود، به شیر آهک تبدیل می‌شود که اگر آن را صاف کنیم، محلول زلالی که در حقیقت محلول سیرشده هیدروکسید کلسیم در آب است، حاصل می‌شود که به آب آهک موسوم است. آب آهک کاربردهای بسیاری در صنایع شیمیایی دارد. مثلا در تهیه هیدروکسید سدیم ، آمونیاک ، هیدروکسید فلزات ، پرکلرین و به‌ویژه در استخراج منیزیم از آب دریا بکار می‌رود.

ادامه نوشته

استرها

استرها

ترکیبهای اسیدهای کربوکسیلی به فرمول R--COOR ، استر نامیده می‌شود که در آن گروه -R یک گروه آلکیل یا آریل می‌باشد و یک گروه عمده از ترکیبات آلی را تشکیل می‌دهند. استرهای حلقه‌ای نیز که لاکتون نامیده می‌شوند، جزو گروه استرها می‌باشند.

خواص استر

استرها غالبا فرار و معطرند و برخی از آنها در میوه‌های رسیده یافت می‌شوند. مثلا استات ایزوپنتیل ، بوی موز است، والرات ایزوپنتیل بوی سیب بوده و پروپیونات ایزوبوتیل ، بوی نیشکر است.
موارد استفاده از استر
خیلی از استرها مانند استات اتیل و استات بوتیل ، بعنوان واکنش‌گر و یا حلال و نرم کننده رزینها در آزمایشگاهها و صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

استرهای طبیعی

مومها

چربیها و روغن‌ها و موم‌هایی که در طبیعت یافت می‌شوند، حاوی استرهایی با جرم مولکولی بالا می‌باشند که به لیپید موسومند. موم‌ها مخلوط پیچیده‌ای از استرها ، الکلها و آلکانهای با زنجیر طویل می‌باشند، ولی جزء اصلی تشکیل دهنده آنها ، استرهایی می‌باشند که از واکنش اسیدهای چرب و الکلهای با زنجیر طویل بوجود می‌آیند.

از جداسازی و مطالعه مواد تشکیل دهنده موم زنبور عسل معلوم شده است که میریسیل پالمیتات ، بیشترین مقدار آن را تشکیل می‌دهد که یک استر است.

چربیهای جامد و روغنهای مایع

 

چربیهای جامد و روغنهای مایع ، استرهایی هستند که از واکنش اسید چرب سنگین و گلسیرین بوجود می‌آیند و گلیسیرید نامیده می‌شوند. تعداد کربن اسیدها بین هشت تا بیست و دو می‌باشد. مطالعات نشان داده است که اسیدهای موجود در استرها ممکن است از یک نوع نباشند و بطور اتفاقی روی گلیسیرین قرار گرفته باشند. بعنوان مثال ، یک مولکول گلسیرین ممکن است به سه گروه استئارات یا یک مولکول پالمتیات و دو مولکول استئارات و ... متصل شده باشد.

ادامه نوشته