همه ی ما تاكنون زنگ زدگی آهن كه آن را به رنگ زردی در می آورد، سبز شدن ظرف مسی و سیاه شدن نقره را دیده ایم .

همه ی این ها نمونه هایی از خوردگی هستند. پس بنابر این خوردگی فلزات عبارت است از: واكنش فلزات با محیط و مواد درون محیط برای تبدیل آن فلز به شكل پایدارترش یعنی اكسید یا سولفور یا كربنات.

خوردگی معمولا از سطح فلز آغاز شده و تا درون آن نفوذ می كند كه این كار تدریجی و پیوسته صورت می پذیرد.

فلزات یا آلیاژها به یكی از چهار شكل زیر خورده می شوند:

1- خوردگی شیمیایی: كه بین یك جامد (فلز) و  یك مایع یا گاز رخ می دهد. اگر با گاز خورده شود در این صورت خوردگی خشك و اگر با مایع خورده شود نوعی از خوردگی اتفاق افتاده است كه جریان الكتریكی نقشی در آن نمی تواند داشته باشد.

برای این نوع خوردگی مثال خیلی كم وجود دارد به گونه ای كه تنها می توان به خورده شدن فلز توسط جیوه اشاره كرد.

2- خوردگی الكتروشیمیایی: این نوع خوردگی هنگامی ایجاد می شود كه در فلز یا در جسم، ناهمگنی وجود داشته باشد. وجود ناهمگنی در فلز سبب ایجاد پیل شده و بین كاتد و آند جریان الكتریكی به وجود آمده و فلز خورده می شود.چون تمام فلزات همگن نیستند بنابر این اگر در یك الكارولیت قرار گیرند خورده می شوند آن هم به شكل الكتروشیمیایی .

3- خوردگی بیوشیمیایی: كه توسط عوامل زیستی مانند باكتری ها این نوع خوردگی ایجاد می شود. مانند خورده شدن لوله های نفت در دل زمین به وسیله ی باكتری ها.

4- خوردگی فرسایشی: كه با سایش بین یك ماده ی جامد یا مایع یا حتی گاز با فلز موجب خوردگی فرسایشی می شود مانند خوردگی لوله های آب به وسیله ی عبور آب از درون آن.

 

 

عوامل موثر در خوردگی فلزات:

1- درجه ی خلوص فلز : هرچه فلز خالص تر باشد و ناهمگنی كم تری داشته باشد دیرتر خورده می شود.

2- تغییرات فیزیكی و مكانیكی فلز

3- غلظت ماده ی موثر و جنس آن(عامل خورنده)

4- مقدار اكسیژن

 محیطPH5-

6- درجه ی حرارت

 

 

حفاظت در برابر خوردگی:

برای این كار ما سه روش پیش رو داریم:

1- ایجاد پوشش و قراردادن ماده ای بین محیط و فلز

2- سلسله اعمالی را كه به آن ها نام اعمال الكتروشیمیایی می دهند روی فلز انجام دهیم تا خوردگی كم یا هیچ گردد.

3- موادی را درون فلز افزایش دهیم تا سرعت خوردگی كم شود كه از این مواد با عنوان كندكننده های خوردگی یاد می شود.

 

حفاظت یا ایجاد پوشش: كه در این روش فلز یا پلاستیك یا رنگی را روی فلز می كشند تا مانع از خوردگی آن شوند.

حفاظت با رنگ: برای حفاظت از فلز با رنگ به دو نوع رنگ نیاز داریم:

1- رنگ آستری

2- رنگ نهایی

رنگ آستری معمولا روغن كتان یا گلیسروفتالیك است كه دارای كرومات روی است.

رنگ نهایی كه معمولا برای زیبایی روی رنگ آستری می كشند، باید این نوع رنگ برای اكسیژن هوا غیر قابل نفوذ باشد.

 

حفاظت الكتروشیمیایی: در این روش فلز را به پتانسیلی می بریم كه در آن پتانسیل شدت واكنش آندی هیچ یا بسیار ناچیز می شود و عمر قطعه ی مورد نظر طولانی تر می گردد. برای حفاظت الكتروشیمیایی دو نوع حفاظت آندی و كاتدی وجود دارد.

 

حفاظت با كندكننده های خوردگی: گندكننده های خوردگی به موادی گفته می شود كه با ایجاد یك لایه بین ماده و فلز مانع از خوردگی می شوند یا در حد امكان از سرعت خوردگی می كاهند.

به طور كلی دو نوع كند كننده وجود دارد:

1- آلی

2- غیر آلی

كندكننده های آلی مانند: آمین ها چرب و مشتقات آن ها، آمیدها، الكل ها، تیواوره و تركیبات آلی كه دارای یك یا چند اتصال سه گانه اند.

تیغ خود تراش یا برخی از قطعات یدكی خودروها را برای خورده نشدن در هنگام نقل و انتقال درون پوششی از كاغذ آغشته به روغن قرار می دهند